येँ महानागरपालिकां थःपिनिगु शिक्षा नीतिकथं आधारभूत शिक्षा (कक्षा १ निसें ८ तक्क) स्थानीय विषय थनया रैथानेतय्गु मौलिक भाय् नेपालभाषां ब्वंकेमाःगु नीति क्वछ्यूगु दु । थुकिया लिच्वःकथं आः येँ महानगरपालिका दुनेया फुक्क हे सामुदायिक व निजि स्कुलं थ्व निर्णययात अनिवार्यकथं लागू यायेमाःगु दु । स्वनिगः दुने थनया रैथानेतय्गु भाषा, संस्कृति व कला सम्पदाय् वयाच्वंगु विचलन, पिनेवःपिं मनूतय्गु सामाजिक अतिक्रमणयात पने फइगु विश्वास जुयाच्वंगु दु । येँया मौलिक सभ्यता व संस्कृति सम्पदा आः न्हूगु पुस्ता दुने शिक्षाया माध्यमं संस्कारीत यायेफइगु विश्वास ब्वलंगु दु ।
नेपाःया शिक्षा नीतियात कयाः आपालं न्ह्यसःत ब्वलनेगु याः । उकिसनं राज्यया अघोषित एकल भाषा नीतिं अप्रत्यक्षकथं हे जूसा नं सकसितं खस नेपाली भाषा हे छ्यलेमाःगु वाध्यात्मक स्थीति ब्वलंकातःगु दु । थ्व सम्पर्क भाषाया नामय् बहुसंख्यक आदिवासी जनजातितय्सं थःपिनिगु मातृभाषायात तिलांञ्जली बीत वाध्य जुयाच्वंगु दु । सरकारं हरेक ख्यलय् थुगु हे एकल भाषायात संरक्षण यानाच्वंगु कारणं आमजनता थुखेपाखे हे आकर्षित जुयाच्वंगु नं वास्तविकता खः । थुकिया कारणं बहुभाषिक, बहुजातीय देय् नेपाःया आपालं मौलिक सम्पदा न्हनावनाच्वंगु स्थिती लावंनाच्वंगु इलय् आःया येँ महानगरपालिकाया थुगु शिक्षा नीतिया कारणं भाषिक व सांस्कृतिक अधिकारकर्मीतय्गु नुगलय् छुं भतिचा जूसां थःपिनिगु सम्पदाया संरक्षणया ख्यलय् आशा ब्वंलंगु दु ।
मुलुकय् वःगु तःकथंया राजनीतिक ह्युपाः लिपा नेपाःया हे शिक्षा नीति छुं ह्यूपाः हयेमाःगु खँयात वाःचायेकाः देय्या फुक्क स्कुलया पाठ्क्रमय् स्थानीय विषय ब्वंकेमाःगु प्रावधानयात दुथ्याकातःगु दु । देय्या विविध जातिया मातृभाषाया संरक्षण यायेगु लक्ष्य नेपाःया संविधानय् हे नं न्ह्यथनातःगु दु । तर थ्व किसिया क्यनेगु वा थें जक जुयाः थुकिया अपब्याख्या यायेगु ज्या आः नं जुयाच्वंगु दु । नेपाःया शिक्षा नीति दुने स्थानीय शिक्षाया पाठ्यक्रम आः नं दु । तर थुकियात नियोजितरूपं हे विषयान्तर यानाः स्थानीय विषययात मेमेकथं हे परिभाषित यानाः स्कुल स्तरिय पाठ्यक्रमयात गनं अंग्रेजी, गनं हिसाव आदिया मेमेगु पाठ्यक्रम ब्वंकेगु यानावया च्वंगु दु । थुजोगु बेथितियात सम्वन्धित निकायतय्सं नं वेवास्ता यानाच्वंगु सन्र्दभय् आः नेपाःया संविधानं अधिकारप्रदत्त स्थानीय सरकारयात आधारभूत तहया शिक्षा नीति थःपिन्सं हे नाले दइगु अधिकारकथं स्थानीय विषय स्थानीय भाषां हे ब्वंकेगु नीति नालेगु यानाहःगु खः ।
स्थानीय विषय धयागु थःपिं गन बसोवास यानाच्वंगु खः, अनया स्थानीय कला, संस्कृति, सम्पदा, भाषा, व मेमेगु विषय जानकार जुइगु खः । थःपिं गज्यागु लकसय् जीवन यापन यानाच्वनागु दु धयागु खँ विद्यार्थीतय्सं थुइके मफुत धाःसा उकियात वैज्ञानिक व व्यवहारिक शिक्षा नीति धायेफइमखु मान्यता खः, न कि विद्यार्थीतय्त हे स्थानीय जाति परिणत यायेगु खः । अज्यागु शिक्षा बीगु नीति पाठ्यक्रम विकास समिति हे क्वःछिनातःगु दु । आधारभूत तहया शिक्षाय् फुक्क हे विद्यार्थीतय्सं स्थानीय विषय अनिवार्यकथं हे अध्ययन यायेमाः । थ्व विषयया अध्ययनया माध्यम भाषा छु जुइ धयागु खँ स्पष्ट मजूगु कारणं गनं गनं थुकियात खस नेपाली भाषां हे अध्यापन याकेगु यानाच्वंगु दु, नीजि स्कुलय् थुगु विषययात अंग्रेजी भाषा अध्यापन यानाच्वंगु दु । अझ स्थानीय विषयया निश्चित पाठ्यक्रमया अभावय् न्ह्याःन्हाःपिन्सं न्ह्याःगु विषयवस्तुयात हे स्थानीय विषयया नामं अध्यापन याका वयाच्वंगु दु । थ्व विषय आधारभूत तहलय् अनिवार्य हे जूगु कारणं फुक्क हे स्कुलय् थुगु स्थानीय विषयया नामं थुकिया अध्यापन जुया च्वंगु हे दु ।
आःया इलय् मुलुक संघीयताय् दुहाँ वने धुंकाः व स्थानीय सरकारयात शैक्षिक अधिकार प्राप्त जुइधुंकाः थुगु विषययात व्यवस्थित यायेगु कुतः येँ महानगरपालिकां थःपिनिगु शिक्षा नीति हे पारित यानाः कार्यान्वयनय् हःगु खः । आः येँया महानगरपालिकां आधारभूत तह (कक्षा १ निसें ८) तक्क स्थानीय विषय येँ महानगरपालिकाय् प्राचीनइलंनिसें वसोवास यानावयाच्वंपिं नेवाःतय्गु मातृभाषा नेपालभाषां हे ब्वंकेगु व थनया रैथानेतय्गु कला, संस्कृति, सम्पदा व भाषाया ज्वलं पाठ्यक्रम दुने दुथ्याकेगु नीति हःगु खः । थुकिया निंतिं येँ महानगरपालिकां पाठ्यक्रम तयारी समितिनापं दयेका ज्या न्ह्याकाच्वंगु दु ।
स्थानीय विषय नेपालभाषां हे अध्यापन याकेगु निंतिं येँ महानगरपालिकां थःगु तयारी नं न्ह्याकावयाच्वंगु दु । आः आधारभूत शिक्षा (कक्षा १ निसें ८) तक्कया निंतिं आवश्यक सफूत तयारी न्ह्याकाच्वंगु दु । थ्व फुक्कं सफू सामुदायिक स्कुलया विद्यार्थीतय्त निःशुल्क हे उपलब्ध जुइगु व निजि स्कुलतय्त न्यूनतम मूल्यं थ्व पाठ्य सफूत उपलब्ध जुइ । स्थानीय विषय नेपालभाषां हे स्यनेगु निंतिं येँ दुनेया फुक्क हे सामुदायिक व निजि स्कुलय् शिक्षकया आवश्यक जुल धाःसा उकिया व्यवस्थापन हे येँ महानगरपालिकां हे यानाबीगु ब्यवस्था जूगु कारणं आः थुकि दुने छुं नं समस्या ल्यना च्वंगु मदु ।
