झीगु देशय् जक मखु थौंकन्हे संसारया आपालं देशय् लकडाउनया आदेश जारी यानातःगु दु । कोरोना भाइरसया संक्रमणपाखें थः नागरीकपिन्त सुरक्षित यायेगु निंतिं जारी यानातःगु लकडाउन स्वला अथेघइगु ग्वीन्हु दुमदु वइन । थ्व लकडाउनया कारणं धन दुपिं व धन मदुपिं सकसितं थाकुया च्वंगु दु । दुपिन्त दुकथं हे थाकु । मदुपिन्त मदुकथं हे थाकु । जनतायात विश्वव्यापि महामारी कोभिड १९ पाखें सुरक्षित याना तयेत देय्न्यंक्कं जारी याना तःगु लकडाउन खय्तला आःयात छुं छुं थासय् छ्वासुके धुंकुगु दुसाः गुलिखे मनूत थःथःगु लजगाय् लिहाँ वये धुंकल । तर थ्वहे झ्वलय् थन मासांम्वासां हुलमुलय् मजुइत सरकारं इनाप याःगु दुसा थनया स्कूल, कलेज लिसेलिसें सिनेमा हल धाःसा चायेकुगु मदुनि । उकिं याना संसारय् न्यंक्कभनं हे न्हून्हूगु फिल्म रिलिज थाति लाना च्वंगु दु । थन नेपालय् नं हल बन्द हे तिनि । खस नेपाली भाषया फिल्मया नापनापं नेवाः भाय्या फिल्मया क्यनेज्या बामलाक्क लिच्वः लाना च्वंगु दु ।
रिलिजय् लिच्वः
लकडाउनया औपचारिक आदेश जारी जुइसिबें न्ह्यःनिसें थथे सिनेमा हल बन्द याःबलय् बागबजाःया सिटी म्याक्स हलय् क्यनेगु धकाः क्वःछिनातःगु पूर्णकाजि ज्यापु व अनुज डंगोल जाना निर्देशन यागु अले निक्की महर्जन व योगेन ज्यापुया मू भुमिका दुगु नेवाः फिल्म ‘हिसिमति’ धाःसा क्यने मखनसा यलया गुण सिनेमाय् क्वःछिना तःगु ‘एकसे एक’ नं क्यनेज्या मजुल । बासु शाहीया निर्देशनय् दयेकूगु थ्व फिल्म नांजाःम्ह संगीतकार रत्न बेहोशीयात आर्थिक ग्वाहालि यायेया निंतिं शो जुइत्यंगु खः।
थथे लकडाउन याये सिबें न्ह्यः क्वछिनातःगु नेवाः फिल्मया शो जुइमफुतसा अथेहे तुं प्रदर्शनया तयारीइ थ्यनाच्वंगु रामकृष्ण खडगीया ‘कर्म’, अमृतचन्द्र श्रेष्ठया ‘घोषक’, कलाकारं निर्देशक जूम्ह पल्पसा डंगोलया ‘ब्याहा यानागु लच्छि मदुनि’ व निर्देशक प्रदिप खडगीया बहुभाषी व बीग बजेट फिल्म ‘च्वापुफय्’थेंज्याःगु नेवाः फिल्मया ल्यंदनिगु ज्या पूवंकेत ई काइगु जुगुलिं क्यनेज्याय् नं लिच्वः लाइगु जूगु दु । निर्माणय् अन्तिम चरणय् थ्यंका दिना च्वंगु निर्देशक राजेन्द्रमान(आर एम) शाक्यया ‘रश्मी’या सकतां ज्या क्वचागु ईलय् लाक्क हे लकडाउन शुरु जूबलय् थ्व फिल्मया क्यनेज्याय् लिच्वः लागु दु । आशिष्मा नकःमि व राजु महर्जनया कमब्याक फिल्म धका बय्बय् यानातःगु ‘रश्मी’ फिल्मय् सुरज व्यञ्जनकारया नं छगु मू भुमिका दुसाः थ्व फिल्मयात वयागु निंतिं छगु महत्वपूर्ण फिल्मया रूपय् कयातःगु खः । अथेहेतुं निर्देशक आर्यम नकःमिया निगु फिल्म ‘सनाखत’ व ‘लाखेभाजु’ नं लकडाउनया कारण थातिलाना च्वंगु दुसा आर्यम नकःमिया नेपाल मण्डल टेलिभिजनय् वइगु धाःगु न्हूगु टेलि सिरियल ‘माफ गर्नोस म्याडम’ व नाइस टेलिभिजनय् वइगु धाःगु ‘बुद्धावदान’ नं दिना च्वंगु दु ।

निर्माणय् लिच्वः
लकडाउनं याना छखे न्ह्याना च्वंगु ज्या हे दितसा मेखे फिल्मया शुटिंगया ज्या नं न्ह्याये मफुत । विशेष याना बैशाख महिना यात फिल्म शुटिंगया निंतिं बाँलागु मौसम कथं काइगु जुइगुलिं उकिया लबः कायेगु मति तया च्वंपिं गुलिखे आशांद्याःगु दुसा लकडाउनसिबें न्ह्यःहे शुटिंग न्ह्याकुगु ‘बहिदारबाबु’ या शुटिंगयात बाँमलाक्क हे लिच्वः लात । निर्देशक बासु शाहीया छगु महत्वाकांक्षी फिल्मया रूपय् चर्चा याना तःगु थ्व फिल्मय् आपालं नांजापिं कलाकारतसें म्हितिगु क्वछिनातःगु खः । अथेहेतुं नेवाः फिल्मख्यःया नांजाम्ह कलाकःमि सुरेन्द्र तुलाधरं ताः ई सुलं च्वने धुंका नेवाः फिल्मय् कमब्याक यायेगु तातुना दयेकेगु ग्वसाःग्वगु ‘छंगु जिगु माया रतन’ या शुटिंग नं लकडाउनया कारणं न्ह्याय् मफुतसा निर्देशक सुरेश शाही , निर्देशक रबिन्द्र शाही लगायतया निर्देशकतयेगु पलाः नं दिना च्वंगु दु ।
सकारात्मक लिच्वः
फिल्मकःमिया रूपय् थःगु पलाः क्वातुका हःम्ह सञ्चारकःमि दर्शनबीर शाक्यया च्वसां पिदंगु ‘छन्त जिगु माया मदुला’या म्युजिक भिडियो थ्वहे युट्युबय् रिलिज जुलसाः जनकवि दुर्गालाल श्रेष्ठया च्वसां पिदंगु ‘कं नं स्वां जुइ’ दर्शनबीर शाक्यया हे संयोजनय् पेजथ्रीपाखें कभर भर्सन कासा जुल । थ्व म्येया हालामि रत्नशोभा महर्जन खःसा संगीत व संगीत संयोजन जुगल डंगोलया खः । बलिउडया नांजाम्ह नेपाःया गायक उदित नारायण झा व वयकया तिरीमयजु दिपानारायणया ‘छंगु जिगु माया रतन’ बोलया ज्वःम्ये दुथ्याका निर्देशक सुरेन्द्र तुलाधरं दयेकेगु धकाः ग्वसाः ग्वःगु ‘छंगु जिगु माया रतन’ हे नांया फिल्मया शुटिंग मन्ह्यासां वहे म्येयात कया काराओके कासा याना लकडाउनयात सकारात्मक व सिर्जनात्मक रूपं छ्यला क्यंगु दु । कलाकार तयेगु सिर्जनसिलता यात कुना तये मजिउ वा कुना तये फइमखु धइगु खँया दसु कथं जुउगु उगु काराओके कासायात सकारात्मक लिच्वः कथं कायमा । आः थ्वहे ‘छंगु जिगु माया रतन’ म्येया हुला प्याखं कासा नं जुइगु जुउगु दुसाः उगु कासाय् ब्वति कायेत इनाप नं फिल्मकःमि सुरेन्द्र तुलाधरं याना दिल ।

सकृयम्ह कलाकःमि
लकडाउनया ईलय् थःगु सकृयता अप्वयेका क्यंम्ह कलाकःमि छम्ह रूपेन्द्र श्रेष्ठ थक्वाः नं खः । खय्तला सुरज व्यञ्जनकार व आराध्य लक्ष्मी खडगी पिनिगु सकृयता नं कम मखु तर रूपेन्द्र श्रेष्ठं थः याकः कलाकार जुया नं छगु हे शर्ट फिल्मय् थीथी बिस्कं भुमिका याना क्यन । उलिजक मखसे वयकया तिरीमय्जु सरिना बज्राचार्य , म्ह्याय्पिं सिम्रिक श्रेष्ठ व संकिपा श्रेष्ठयात अभिनयया ख्यलय् न्ह्यब्वये हल ।
शर्ट फिल्म
लकडाउनया ईया सदुपयोग यायेगु झ्वलय् थःथःगु हे छेँय् च्वना वा छगु हे थासय् च्वना शर्ट फिल्म दयेका क्यंपिंनिगु कुतः यात तारीफ हे यायेमा । थज्यागु शर्ट फिल्मय् दकले न्हापां सागर महर्जनया निर्देशनय् पिहाँवःगु ‘लकडाउन छेँय् हे बासं’ पिदनसा व धुंका ‘समयबजि’या बागःदाईया नामं लोकंह्वाम्ह सुरेन्द्र मानन्धरया निर्देशनय् निगु शर्ट फिल्म ‘गुर्जुया मन्त्र’ व ‘मिखा दुपिं कां’ अले खस नेपाली भासं ‘अहिले नभए कहिले’ पिदन । अथेहे खसभासं राज महर्जनया ‘सचेतना’ नांयागु शर्ट फिल्म पिदन ।
लकडाउनया ईलय् थीथी सामाजिक सञ्जाल फेसबुक, टिक टक, युट्युबय् आपालं कलाकःमिपिन्सं थःथःगु सकृयता क्यन । निर्देशक जितेन्द्र राजोपाध्यायया निर्देशनय् नेवाः भाय्, खस नेपाली भाय् व तामाङ्ग भाय् नापं याना स्वंगु भासं निगु शर्ट फिल्म ‘किचकन्या’ व ‘आक्रान्त’ दयेका युट्युबय् सार्वजनिक यात ।
न्ह्याइपुगु म्हाइपुगु लिच्वः
लकडाउनय् ईलय् दकले न्ह्याइपुगु लिच्वः नेवाः फिल्मया हिरोइन रजनी खडगीया जीवनय् लात । रजनीमय्जुया थुगुसी सुजन कपालीलिसे इहिपा जुउगुला आपासिनं सिउ हे जुइमा । वयागु इहिपा बैशाखया न्हांपागु साइतय् जुइमाःगु खः तर लकडाउनया ई ताहा जुयावंलिं वंगु बैशाख १४ गते अक्षय तृतीया खुन्हु यायेगु क्वजित तर अब्ले नं लकडाउन क्वमचानिगुलिं याना इमि अक्षय तृतीय खुन्हु याये धका मतितःगु नं पूवने मफुत । अले लिपा वना जेठया ४ गते छेँय्जःपिं जक च्वना येँया पचली भैरब द्यःया थाय् इहिपा यात ।
अथेहेतुं छम्ह भर्सटायल कलाकार व संकिपा निर्देशक जक मखसे नेवाः संकिपा व संगीत ख्यलय् थीथी कथं इभेण्ट याना वया च्वंम्ह कलाकःमि स्वतन्त्र संसार महर्जन ता ः ई न्ह्यः निसें उसायँ मदया न्यासि जुइ थाकुया च्वंगुलीं याना उलि पिहाँ मजुया च्वंम्ह कलाकःमि खः । वयक थःगु दृढ ईच्छा शक्तीया बलं थीथी ज्याझ्वःत याना वया च्वंम्ह कलाकःमि खःसा वयक थःगु कुतलय् लकडाउन सिबें लाबला न्ह्यः क्वचाःगु छगु तजिगु नेपालभाषा स्टार म्युजिक भिडियो अवार्डयात गिनिज बुक अफ वल्र्ड रेकर्डय् नां तयेगु मति तयाच्वंम्ह खः । तर थ्व लकडाउनं याना वयकया थ्व ज्या थाति लाना च्वंगु दुसाः छम्ह ग्राफिक आर्ट डिजाइनरया रूपय् नं थःगु प्रतिभा न्ह्यब्वया वया च्वंम्ह स्वंतन्त्र संसार महर्जनया ग्राफिक डिजायनया ज्या नं दिना च्वंगु दु ।
नेपाःया नांजाम्ह फोटोग्राफर राजभाई सुवालं थःगु तधंगु म्हगस कथं ग्वसाःग्वगु फोटोकिपा नांयागु अन्तर्राष्ट्रिय स्तरया फोटोग्राफी ब्वज्यायात नं लकडाउनं बाँमलाक्क लिच्वः लाकल । फोटो किपा ब्वज्याया तयारीया ज्या आपालं क्वचाये धुंकुगु खःसा २०७६ चैत्र १४ निसें १६ गते स्वन्हुतक जुइगु क्वछीउगु थ्व ब्वज्याया निंतिं माःगु थाय् बूक नं जुइ धुंकुगु खः । उलिजक मखसे भारतया मुम्बई लगायतया थीथी थासं वइपिंनिगु निंतिं होटेलतक बूक नं जुइ धुंकुगु खः । थुलिमछी तयारी जुई धुंका नं कोरोना संक्रमणपाखें सुरक्षित जुया च्वनेगु निंतिं सरकारं लकडाउनया आदेश जारी याःबले राजभाई सुवालया अन्तर्राष्ट्रिय स्तरया फोटोग्राफि सम्बन्धी ब्वज्या यायेगु म्हगस धाःसा लकडाउनया कारणं पूवने मफुत ।
कोरोना भाइरस संक्रमणया हुनिं किपू नगरपालिकां ग्वसाः ग्वःगु किपू चिहासंकिपा कासा नं लिज्याःगु दु । विशेष याना भिजिट नेपाल २०२० या झ्वलय् किपूया इतिहास, सामाजिक धार्मिक पक्षयात कःघानाः समग्र किपूया म्हसीका न्ह्यब्वयेगु ताःतुना न्ह्याकूगु उगु चिहासंकिपा कासा जुइत्यंगु खः तर लकडाउनया कारणं थ्व कासा नं आःयात धाःसा स्थगित जुउगु दु ।
![]()
Dunuglan nisen Aapalan Aapalan subhay dexana chonaa elohanprakashan.com
Darshan Bir Shakya
All Shakya family,