आधुनिक जीवनय् शिक्षाया तःधंगु महत्व जुयावयाच्वंगु दु । शिक्षा मदयेकं जीवन निरर्थक साबित जुया वनाच्वंगु दु । शिक्षा कायेत मचाबलय्दिसें हे थौं कन्हे स्कुल छ्वयेगु यानाच्वंगु दु । न्हापा न्हापा ९–१० दँ तक्क नं म्हिता च्वने दइगु स्थिति दुगु खःसा आः वयाः ३–४ दँय् हे मांया दुरु हे त्वने मगाःनि धायेमाःगु इलय् नापं मचायात स्कुलय् छ्वयेमाःगु बाध्यता वयेधुकूगु दु । मखुसा अभिभावक जुयाच्वंपिं मां अबु मस्तय्त इलय् हे स्कुल छ्वये मफुयाः कर्तव्य विमुख जूपिं मनूत थें जुयाः ज्या ख्यलय् मदुपिनिगुि नांधलखय् लाःवनीगु जुइधुंकल । थुलि हदतक्क शिक्षाया आवश्यकता वाःचायेकेमाःगु अवस्था वयेधुंकूगु दु । थ्व वास्तवय् अति बांलाःगु लक्षण धाायेमाः । प्रशंसनीय जू धायेमाः । तर थौंया जमानाय् छता मछिंगु खँ छु धाःसा अनुशासनया अभाव । योग्यताया लागि शिक्षा अथवा विद्या मदयेक मगाः, अपरिहार्य विषय जुइधुंकूगु दु, थ्व जुइ नं माःगु खः । थुकिया नापनापं अनुशासन नं विकास जुयावन धाःसा लुँइ नस्वा तने थें जुइ । शिक्षा जक दयाः अनुशासन मन्त धाःसा व जीवनया तिसा जुइफइमखु । अनुशासनं जक जीवनयात यथायोग्य थासय् थ्यंकी । धायेगु नं याः ‘विद्या ददाति विनयं स विनयाद्याति पात्रताम् । पात्रतात् फलमाप्नोति स फलाद्धर्धं ततो सुखम् ।’ शिक्षां वा विद्यां विनय अथवा अनुशासनयात ब्वलंकी, अनुशासनं योग्य पात्रया अवस्थामा थ्यंका बिइ, योग्य पात्र जुइधुंकाः वकथंया प्रतिफल लाभ जुइ । प्रतिफल अनुसार धर्मया ज्या न्ह्यावनी, उकिं सुख प्राप्त जुइ । उकिं मनूत गुलि गुलि शिक्षित जुयावनी उलि उलि हे व विनीत जुइत आवश्यक जुइ । विनीत जुइत सच्चरित्रता, सुशीलपन, निराभिमानिता, कोमलपन, सभ्य स्वभाव, सुसंस्कृत व्यवहार दयेमाः । उकिया लागि कायसमाचार, वचीसमाचार अथवा शरीरपाखें बांलाःगु आचरण ययोगु व वचनपाखें बांलाःगु आचरण याये जरूरी जुइ । थुपिं बांलाःगु आचरणं हे मानसिक परिशुद्धता ब्वलनी अले थुपिं त्रिविध पक्षया संयमपाखें मनूतय्के शुद्ध स्वच्छ अनुशासन ब्वलना वइ । गुकिं याना व्यक्तित्व विकासया स्वहाने गगं वनी । परिवार, समाज व राष्टय् प्रतिष्ठा दया वइ । थुजोगु जीवन म्वाना च्वनेवं आत्मसन्तुष्टि ब्वलना वइ । उकिंयानाः थः नं सुखं म्वाना मेपिन्त नं छुं नं छुंकथं रूपं प्रभाव याये फयेवं मेपिनिगु जीवनयात नं बांलाकेत थुकिं हःपाः व तिवः बिया ववनी अले मेपिनिगु जीवन सफल यायेगु निंतिं नं प्रेरणाया श्रोत जूवनी, लँपु क्यने फइ । उभय पक्षया हित साधना थुकिं पूव्ंका बिइ । उकिं शिक्षार्थी अथवा विद्यार्थी जीवनं निसें हे शिक्षा व अनुशासन नापनापं विकास याना यंकेगु नितान्त आवश्यक जुइ । मनू मनू जुयाः म्वायेगु खःसा शिक्षा व अनुशासन न्ह्यावलें कायम यायेमाः । अनुशासन धयागु आर्थिक, सामाजिक, राजनैतिक, धार्मिक, शैक्षिक, सैनिक, प्रशासनिक न्ह्यागु ख्यलय् नं मदयेक मगाःगु विषय खः । अनुशासनविहीन जीवन वसः मदुगु म्ह थें जूवनी । उकिं विद्यार्थी जीवननिसें हे अनुशासन पालन यायेमाःगु शिक्षा बियातल धाःसा अले नाला कायोतल धाःसा व लिपा तक्क नं संस्कारया रूपय् च्वनाः बानी जुया वनी अले कार्यरूपं नं हिलावनी । उकिं धार्मिक आध्यात्मिक एवं नैतिक शिक्षा नामक अनुशासनयात जीवन बीगु शिक्षायात शिक्षालयया शुरूनिसें हे स्यनेगु, ब्वंकेगु अतिक जरूरी एवं महत्वपूर्ण विषय खः धयागु खँ सकसिनं वाःचायेकेगु दायित्व व कर्तव्य खः । भगवान् बुद्धं थःगु उपदेश दुने त्रिविध शासनया व्यवस्था यानातःगु दु । परियत्ति–शासन, प्रतिपत्ति–शासन व प्रतिवेध–शासन धकाः । परियत्ति–शासन धयागु बुद्धया उपदेश शिक्षा अध्ययन अध्यापन यायेगु खः । प्रतिपत्ति–शासन धयागु थःम्हं बांलाक सयेका काये धुनागु शिक्षा न्हिया न्हिथंया जीवनय् छ्यलाः अनुशासित जीवन हनेगु खः । सयेका धाये धुनागु अनुशासनया पालना यायेगु खः । अले प्रतिवेध–शासन धयागु अनुशासित जीवन हनाः उकिं वइगु गुगु जीवनया सार खः, प्रतिफल खः, सुपरिणाम खः, उकियात भित्री अन्तस्करण निसें वाःचायेकाः स्वीकार यायेगु खः । प्रत्यक्षकथं अनुभूति यायेगु खः साक्षात्कार यायेगु खm । थुकथं प्रत्यक्षीकरण यानाः अनुशीलन, परिचालन यानाः धारण यायां वयाच्वंगु कारणं बुद्धशासन आः तक्क सुसंगठित रूपं न्ह्या वनेफयाच्वंगु खः । जब थुकि खलल हयाः धक्का बिइगु ज्या जुइ, थ्व ताःतक्क म्वानाच्वने फइमखु । उकिं शिक्षा व अनुशासन जीवनया निगू पाता खः । थुकियात छुटे यानाः मेकथं यायेगु जीवन बर्बाद यायेगु खः । उकिं शिक्षा व अनुशासन जीवनया अभिन्न ब्वः जूगुलिं अत्यन्त महत्वपूर्ण गुणांग खः । अस्तु ! भिक्षु ज्ञानपूर्णिक महास्थविर
