छगू इलय् एशिया महादेशया हे दकले तधंगु खेल मैदानकथं चर्चित येँया तिंख्यः आः कुचा कुचा जुजुं उकिया मौलिक स्वरूप हे मदया वनेधु्कूगु दु । थ्व खुल्ला थाय्यात तःकथं अतिक्रमण जुया वंगु दु । थुकिया जिम्मेवार नेपाल सेना, सरकारी निकाय् खनेदयाच्वंगु दु । थ्व खुल्ला ख्यःयात सुरक्षित याना तयेमाः धकाः यक्वसिनं चर्चा यायेगु याःसां थुकिया स्वरूप धमाधम चिधं जुजुं वनाच्वंगु दु ।
तिख्यःयात खुल्ला ख्यःकथं संरक्षित यायेमाः धकाः सकसिनं धयाच्वंगु दु, तर थुकियात औचित्यहीन रूपं प्रयोगु जुयाच्वंगु दु । विशेषत नेपाल सेनां न्हापा दुगु चिधंगु तिंख्यःयात सेनाया हेडक्वाटर समेत दयेकाः पूर्णरूपं थःपिनिगु नियन्त्रणय् कयातःगु खनेदु । उकथं हे सेनाया प्रयोगया निंतिं धकाः पुस्तकालय व तःधंगु क्लव दयेकाः अन भोय्या निंतिं पार्टी प्यालेस नं चलेयानाच्वंगु दु ।
मेखेर सैनिक मञ्च दयेकाः तःधंगु बच्छि तिनिख्यः सेनां थःगु प्रयोजनय् कयातःगु दु । आः वया अन निर्माण जूगु सहिद मञ्च लागाय् नं थी थी कम्पनितय्त छ्यलेत बियातःगु दु । थन हे आः बस पार्क नं दयेकाः महानगरया स्वामित्वय् दुगु थुगु ख्यःयात अझं अब्ववस्थित यानातःगु दु ।
२०७२ सालया विनाशकारी भुखाय् ब्ववलय् थ्व ख्यः आम जनताया निंतिं शरण स्थल जुयाब्यूगु खः । तर आःया स्वरूप थुकथं जुयाच्वंगु दु । हरेक थासय् अव्यवस्थित जुयाच्वंगु खँय् छथ्व जागरुक जनतां अकुपाइ टुडिखेल धकाः थ्व लागाया सुरक्षाया निंतिं आन्दोलन न्ह्याकाच्वंगु दु । खुल्ला थाय्या संरक्षणया निंतिं थ्व सकरात्मक पला खः । प्राकृतिक प्रकोप धयागु सुचं बिया वइगु मखु, अज्यागु इलय् आम जनतां थःपिं सुरक्षित जुइगु निंतिं खुल्ला ख्यःया आवश्यकता तायेकाच्वनी । अज्यागु थाय्या सुरक्षण जुइमाःगु खँय् विवाद मदु । एक समय एशिया महादेशकै सवैभन्दा ठूलो खेल मैदानको रूपमा चर्चित काठमाडौको टुडिखेल अहिलु टुक्रा टुक्रा हुँदै यसको मौलिक स्वरूप नै अन्त भइसकेको छ । यस खुल्ला स्थानलाई अनेक किसिमबाट अतिक्रमण गरिएको छ । यस्को जिम्मेवार नेपाल सेना, सरकारी निकाय रहेको देखिन्छ । यो खुल्ला क्षेत्र सुरक्षित राख्नु पर्दछ भनी सबैले चर्चा गरेतापनि यसको स्वरूप धमाधम खुम्चिन्दै गइरहेको छ ।
टुडिखेललाई खुल्ला क्षेत्रका रूपमा संरक्षित गरिन पर्दछ भनी सबैले भन्नेगर्दछ तर यसलाई औचित्यहीन रूपमा प्रयोगु गर्दै आइरहेको छ । विशेषत नेपाल सेनाले पहिला रहेको सानो टुडिखेललाई सेनाको हेडक्वाटर समेत बनाई पूर्णरूपमा आफ्नो नियन्त्रणमा रोखको देखिन्छ । त्यसरी नै सेनाका प्रयोगको निमित्त भनी पुस्तकालय र भब्य क्लव निमार्ण गरि पार्टी प्यालेस समेत चलाउँदै आइरहेको छ ।
अर्कोतिर सैनिक मञ्च बनाई ठूलो टुडिखेलका आधा भाग सेनाले आफ्नो प्रयोजनमा ल्याइरहेको छ । अव आएर त्यहाँ निर्माण भएको सहिद मञ्च क्षेत्रमा पनि विभिन्न कम्पनिहरूलाई प्रयोग गर्न दिइएको छ । यही नै बस पार्क पनि बनाई काठमाडौं महानगरपालिकाको स्वामित्वमा रहेका मैदानलाई झनै अब्ववस्थित बनाइ राखेको छ ।
२०७२ सालको विनाशकारी भूकम्पको समयमा यो मैदान आम जनताको निमित्त शरण स्थल भइदिएको थियो । तर अवको स्वरूप यस्तो विकृत भइसकेको छ । हरेक ठाउँमा अव्यवस्थित हुँदै आइरहेको कुरामा एक समूह जागरुक जनताले अकुपाइ टुडिखेलको नाममा यस क्षेत्रको बचाउको निमित्र आन्दोलनरत रहेको छ । खुल्ला स्थानको संरक्षणको निमित्त यो सकरात्मक कदम हो । प्राकृतिक प्रकोप भनेको सुचना दिएर आउने होइन, त्यस्तो समयमा आम जनता आफू सुरक्षित हुनको निमित्त खुल्ला क्षेत्रको आवश्यकता महसूस गरिरहन्छ । त्यस किसिमको स्थान सुरक्षण हुनु पर्ने कुरामा विवाद छैन ।
![]()