स्वदँ प्यदँ न्ह्यो छगु प्याखँ स्वयागु । बुढ्ढा होगा तेरा बाप । प्याखँनय् अभिनेता अमिताभ बच्चनं डनतयेगु छगू पुचःयात हे सिधयेका विइ । अले अन ल्यंदुम्ह प्याखँया नायः अमिताभ बच्चनं थः पासा यात अन्डरवर्ड्या डन जु धाइ । तर वं न्ह्यसः न्यनि की फुक्कसित ला स्याये धुंकल आः वया सुयात राज यायेगु ? छाय्धाःसा गुण्डात दक्वः हे सी धुंकी ।
लकडाउनया थौया इलय झीगु मनय् न छगु त्रास ब्वलना च्वंगु दु । परिस्थिती छु जुइगु खः ? सुनां हे स्युगु खँ मखु । कोरोना, कोभिड १९या कारण सकसिया जनजीवन अस्तव्यस्त जुया च्वंगु इलय् झी नेवाःत जक गथे अछुत जुइफइ ?
विश्वया नक्साय् नेपाःया अवस्था गन दु व उकि नेपाःया श्रेणीया यक्व हे लिउने जुगु खःसां स्वनिगः नेपाःया नितिं न्हापांगु श्रेणीया हे लागा खः । नेपाःया अर्थ, शिक्षा, राजनीतिक, प्रशासनिक दक्व प्रणाली थनं हे शूरु जुया च्वंगु दु । थुकी झीसं गर्व यायेगु थाय् नं दयेफु तर कारोनाभाइरसया कारण याना लकडाउनया अवस्था धुंकाः धाःसा थ्व अवस्था मदयेफु । छाय्धाःसां चैत्र ११ गते निसें शुरु जुगु लकडाउनया कारण स्वनिगया जक मखु नेपाः न्यकंया हे जनजीवन कष्टकर जुल । थी थी समस्या त बुलुहुँ न्ह्योने वल ।
वास्तवय् विश्लेषण यायेगु खःसा स्वनिगलय् कोरोना संक्रमणया समस्या उलि खने मदु गुलि समस्या येँ दुने दया च्वंगु खने दत । लकडाउन शुरु जुइवं हे मनूतय् नयेगु समस्या न्ह्योने वल । अले राहतया खँ वल । राहत इनेगु नं जुल । तर बालं च्वंपिन्त जक । झी ला स्वनिगःया नयेत्वने दुपिं हे जुल । छु ईया निंतं व नं ठिक जु धाये । थी थी संस्थाया ग्वाहालि कयाः स्थानीय प्रशासनं राहत इनेगु ज्या न जुल । तर लकडाउन बढे जुइवं समस्या झन जतिल जुया वल ।
ज्या मन्त, ध्येबा मन्त, च्वने थाकुया वयेवं स्वनिगलय् मुनाच्वंपिं मनूत थःगु थासय् लिहाँ वनेगु झन अप्वया वल । तर नेपाःगाः त्वता लिहाँ वनेगु झ्वलय स्वनिगःयात थी थी कथंया उपनां विया वन, ब्वः बिया वन । छु छु धाल धकाः थी थी गैरनेवाः संचार माध्यमं ब्वयाच्वंगु हे दु ।
लकडाउन बढे जुइवं बालं च्वपिन्त राहत विइगु ज्या जुल । झी स्वनिगःवासीपिन्त मब्यु । झीसं छुं मधयाः । तर स्वनिगः त्वःता वंपिंसं अखतं झीत हे न्यंका थकल । तर झी नेवाःतयगु नितिं धासा छु दत ले ?
थज्योगु इलय् नं झी नेवाःतय्गु सर्वसुलभताया नितिं छम्ह नं नेवाः नेतातय्सं थःगु विचाः न्ह्यब्यादीगु जिं मखना । नेवाःतय्सं खाली नेवाः भाय् ल्हायेमा, नेवाः लिपि सयेके माः जक धकाः सामाजिक संजालय् ब्वयाच्वन । गन नं सुं नेवाःतय्त समस्या जुसा सम्पर्क यायेत इनाप धैगु आधिकारिक छगु सुचं न वःगु खने मदु ।
खः भाषा धैगु झीगु म्हसिका, तर झीगु अस्तित्व हे मन्त धासा, भाय् सुना ल्हाइ । न्हुँदँ खुन्हु सु वयाः नेपाल संवत् धका नारा थ्वयक वइ । थज्यागु विषम परिस्थिती जि नेवाःतय्गु न्ह्यलुवा नेता खँ धकाः थी थी मंचय विशेष अतिथि व प्रमुख अतिथि जुयाः खादा न्यया जुयादीपिं नेतातयसं थुइके माल कि वयकःपिन्स जक नेवाः तय्गु सुरक्षा अले नेवाःतय्गु आवश्यकतायात पूर्ति याय फइ । तर वय्कःपिनिगु उपस्थितीइ शून्यता खना कन्हे वना जि धयागु प्याखँया अशं थे मजुइमा । नेवाः नेतात यक्वः हे दु तर थन नेवाःत हे मदइगु अवस्था मजुइमा ।
