येँ शहर (काठमाडौं सहर) देय्या राजधानी हे जूगु कारणं थन आपालं अवसर व मौकात दइगु यानाः फुटपाथय् पसःंनिसें ततःधंगु बनेज्या याइपिं जक मखु निजामति कर्मचारीत तकं येँ छखा छेँ दनेगु लोभय् अनेक खःगुं मखुगुं ज्या याना थःपिनिगु सम्पत्ति मुंकेगु यानाच्वंगु दु । थुकिं येँ सहर गुलि दुषित जुल धयागु ल्याःचाः हे मदया वनेधुंकूगु दु । थथे येँदय्यात थःपिनिगु जीवनयापनया मौका व अवसर खंकाच्वंपिन्सं थनया आदिवासी नेवाःतय्गु भावनायात गवलें हे च्यूता तयेगु यानाच्वंगु मदु । पिने वयाः थन वसोवास यानाः थःपिनिगु परिवार लहिनाच्वंपिन्सं स्वनिगःया मनूतय्त दुष्मनकथं हे ब्यवहार यानाच्वंगु आभास बरोवर जुइगु याः । थःपिनिगु सुख सुविधायात तकं तिलाञ्जली बियाः पिनेवःपिं मनूतय्त न्ह्याक्वः हे माया मतिना व सद्भाव क्यनेगु यानाच्पंसां इलय्ब्यलय् थुमिसं थःपिनिगु हैसियत क्यनेगु हे यानाच्वंगु दु ।
मुलुक वर्तमान अवस्थाय् कोरोना भाइरस कोभिड १९या संक्रमण न्यनावनीगु भयं मुलुकयात हे सरकारं लकडाउन यानातःगु दु । थुकिया पालना यायेत थःपिनिगु सम्पूर्ण शक्ति छ्यलाच्वंगु दु । लकडाउन पालनाया खँय् छुं छुं वाध्यात्मक नियमत नं सार्वजनिक यानातःगु दु । थुकिया प्रभावकारिताया निंतिं देय्या सम्पूर्ण जनतायात सचेत यानातःगु दु । देय्या सचेत नागरिकत नं मुलुक विपद्य लानाच्वंगु इलय् थ्वपाखें मुक्तिया निंतिं थःपिनिगु वर्कतं न्ह्याये दुथाय् तक्क अनेक असुविधाया बाबजुद नीति नियम पालना यानाच्वंगु दु ।
नागरिक दैनिक पत्रिकां थः सम्वाददाताया हवाला बियाः किपुलिइ जूगु छगू घटना न्ह्यथनाः समाचार पिकायेवं स्वाभिमानी किपूवासीतय्गु ध्यान आकर्षण जूगु खत । उगु समाचारया सत्यतथ्ययात कयाः सम्वन्धित छेँ परिवार, त्वाःबाहा व स्थानीय सरकारया प्रतिनिधि वडा अध्यक्षं तकं वास्तविक घटनायात कयाः खुलस्त यायेधुंका नं नागरिक दैनिक पत्रिकां उकियात वास्तायानाच्वंगु खनेमदु । लकडाउनया मान्यताकथं पिने वःपिं मनूत अनिवार्यरुपं क्वारेन्टाइनय् च्वनेमाःगु सरकारया वाध्यात्मक नियमयात पालन यायेगु कुतलय् बालं च्वनाच्वंपिं मनूतय्गु अहम व धाक धम्किया लिधंसाय् देशय् महामारीकथं न्यनाच्वंगु कोभिड १९या भाइरसया जोखिमयात तकं पुर्णरुपं वेवास्ता यागु खनेदु । कानून पालनाया ज्या जिम्मेवार निकायपाखें यायेगु कुतः जुलं नं छम्ह सम्वाददातां धाःगु खँ हे खः धकाः एकतर्फि विचाः सम्प्रेषण यानाच्वंगु दु, तर उलि मछि सम्वान्धित मनूतय्सं सत्यतथ्यया जानकारी याकलं नं उकियात स्वीकार यायेगु ज्या यानाच्वंगु मदु । बरु अखतं नागरिक दैनिकया सम्पादकं गुणराज लुईटेलं त्वीटर यानाः थःपिनिगु समाचारदाताया खँय् अडिग जुयाच्वंगु दु । पिने थन वयाः अनेक मौका माला ब्यापार व्यवसाय यानाच्वंपिनिगु दृष्टिकोण थनया मूलवासी नेवाःतय्गु प्रति गुकथं दु धयागु थुकिं स्पष्ट याइ ।
देय्या ततःधंगु समाचार माध्यमतय्सं स्वनिगःवासीतय्गु समस्या व पीडा सहानुभूति ल्ह्वनेगु ज्या याःगु म्हो हे जक खनेदु । थुपिं समाचार निकायतय्सं न्ह्याथेंजाःगु पीतपत्रकारिता याःसां ज्यू धयागु मानसिकता थुमिसं क्वबियाच्वंगु खनेदु । थुकिया कारणं मखुगु खँयात खः धायेगु व खःगु खँयात मखुगु कथं न्ह्यब्वयेगु यानाच्वंगु दु । थ्व पत्रकारितया धर्म मखु ।
थौंया हे मेगु छगू संचार माध्यम न्यूज ट्वान्टीफोरया कार्यक्रम संचालक, थनया रैथाने मखु, पिने वयाः संचार माध्यमय् ज्यायानाच्वम्ह रवि लामिछाने धाःम्ह मनुखं फोनया माध्यमं किपूया हे छम्ह स्थानीय सरकारया प्रतिनिधि वडाअध्यक्षयात लाक्वपाक्व धयाः उकिया फोन रेकडिङ्ग समेत थःगु कार्यक्रमय् सार्वजनिक याःगु दु । संचारमाध्यमया ज्या गनं जुुयाच्वंगु अनियमित ज्याया पर्दाफास यायेगु खः, उकिया निंतिं अज्यागु ज्याया सुचं, ज्ञान थःपिन्के नं दयेमाः । छुं खँ न्यनेकने यायेत उकिया सिमा क्षेत्रया ज्ञान दयेमाः । उम्ह रवि लामिछाने वडा अध्यक्षयात ‘थःके छुं नं आधिकारीक सरकारी भ्वँ मदुसां जिं नयेगु फ्वने बले छं बिमाः थ्व छंगु कर्तब्य खः’ धकाः कुंखिनेगु ज्यायात । झी सकसिनं स्यूगु खँ खः, मुलुक आः गणतन्त्रात्मक राज्य प्रणाली न्ह्यानाच्वंगु दु । फुकसिया कर्तब्य व ज्याया बाँडफाड जुयाच्वंगु दु । वर्तमान विषम परिस्थिति राहत इनेगु ज्या नेपाः सरकारया निर्देशनय् स्थानीय सरकारपाखें इनाच्वंगु दु । उकिया निंतिं सरकारपाखें हे मार्गदर्शन व मापदण्ड निर्देशित जुयाच्वंगु दु । स्थानीय सरकारपा प्रतिनिधिपाखें नेपाः सरकारं आदेश यानातःगु ज्याया जक कार्यान्वयन जुयाच्वंगु खः बाहेक न्ह्याम्ह मनू न्ह्याथासं वःसां राहत बीमाः धयागु सरकारया निर्देशनय् हे मदु । निर्देशनं पिनेया ज्या यायेत छु तहलय् खँल्हाबल्हा यायेमा धयागु तथ्य छम्ह पत्रकारं थुइकेमाःगु थासय् न्ह्याम्ह मनू वःसां राहत बीमाः धयागु भ्रम ब्वलंकेगु तर्क न्ह्यब्वयाः संचार माध्यमतय्सं न्ह्याःगु ज्या याःसां उचित खः धकाः क्यनेगु भ्रम न्यंकाच्वंगु दु ।
अप्वः धयाथें समाचार पत्रिका वा टेलिभिजन कम्पनितय्सं थःपिनिगु ब्यवसाय सुरु याइगु इलय् थःपिनि लक्षित समूह स्वनिगःवासीयात हे दयेकीगु खः । थनया वासिन्दायात लक्षित यानाः थःपिन्सं ब्यापार फाइदाजनक जुइगु न्ह्याके फइगु लक्ष्य क्वछिगु खः । तर थुकिया अःखः स्वनिगःवासीत न्ह्यावलें पीति जुइगु जुयाच्वंगु दु ।
थुजोगु खँ आः स्वनिगवासीत सचेत जुइमाः । दुश्मन याक्वप्वालं हे पिदनी धयागु पुलांगु धापू दु । थ्व अथें धयातःगु मखु जुइ । भाइरसपाखें बचे जुइमफुत धाःसा थुकि सारा मावनयात नाश याइ धयागु खँया ज्वलन्त दृष्टान्त आःया कोरोना भाइरस नं जुयाच्वंगु दु । भाइरसया समुचित नाश इलय् हे जुइमाः ।
