न्ह्यखँ
फिल्म धइगु कलात्मक जुइमा कि मनोरन्जनात्मक जुइमा धइगु खँय् बहस जुयांतुं च्वं । वास्तवय् फिल्म धइगु कला, संस्कृति, विज्ञान व मनोरन्जनया मिश्रण खः धकाः धाइपिं छथ्व दुसा छथ्व धासा फिल्म कलात्मक जुइमा धकाः धाइपिं दु । अले मेगु छथ्व फिल्म धइगु मनोरन्जनात्मक जुइमा धकाः धयाच्वंपिं दु । इमिगु धापु कथं छगु फिल्म दयेकेत आपालं लाय् तुइ । थथे लाय् तये धुंकाः उकें लबः मबिल धासा निर्माता वा लगानीकर्तां हाकनं लिसा कया लाय् तइमखु उकिं फिल्म धइगु मनोरन्जनात्मक जुइमा ताकि छम्ह दर्शकं फिल्म स्वइबले फिल्म स्वयाच्वंगु ई दुने वयात छुं कथं म्हाइपु मजुइमा । अथे जुल धाःसा वयात उगु फिल्मं चिनातये फई अले जक छम्ह लगानीकर्ताया लाय् सालेत अपुइ ।
आर्ट फिल्म
छगू फिल्मय् दुने छगू कथंया आर्ट यानि कि कला दुबिना च्वंगु दइ । आः व कला बांलागु खः वा बामलागु खः धइगु मेगु हे खँ खः । भारतया हिन्दि फिल्मया ख्यलय् सत्तरी अस्सीया दशकयात आर्ट फिल्मया ई धकाः धायेमा । खय्तला थ्व ईलय् राजेश खन्ना, अमिताभ बच्चन, जितेन्द्र, रेखा, हेमा मालिनि थेंज्यापिं मनोरन्जक फिल्मया हिमायति स्टारतय्सं थाय् कयातःगु ई खः तर छथ्व बौद्धिक वर्ग धइपिं स्वकुमितय्सं फगत मनोरन्जनया निंतिं फिल्म जुइ मजिउ धकाः सः थ्वयेका हःगु व ईलय् नसिरुद्दिन शाह, ओम पुरी, स्मीता पाटिल, शबाना आजमी थेंज्यापिं कलात्मक फिल्मया पक्षधर कलाकार पिनिगु उदय नं थ्व हे ईलय् जुल ।
कमर्शियल भर्सेस आर्ट
बलिउडय् छखे मनमोहन देसाइ, प्रकाश मेहरा, यश चोपडा थेंज्यापिं फिल्ममेकरतय्गु मनोरन्जनमूलक फिल्मं थाय् कयाच्वंगु उगु ईलय् मेखे श्याम बेनेगल, गोबिन्द निहलानी, प्रकाश झा थेंज्यापिं यथार्थवादी फिल्मया फिल्म मेकरत नं थ्व हे ईलय् थहाँ वल । उगु ईलय् मनोरन्जनमूलक फिल्मयात कमर्शियल फिल्म व कलात्मक यथार्थवादी फिल्मयात आर्ट फिल्म धकाः धायेगु यात । आर्ट फिल्मया परिभाषा मालेगु खःसा थीथी कथंया परिभाषा लुया वइ । विशेष याना निक्वःगु विश्व युद्ध धुंका फ्रान्सया जां लुक गोडार्ड फ्रान्सुवा त्रुफो थेंज्यापिं फिल्म मेकरपिन्सं पिकागु थ्व कलात्मक फिल्मया पलाः लिपा वना इटलीया नव यथार्थवादी फिल्मया फिल्मकःमिपिन्सं नाला काल । अर्सन वेल्सया सिटिजन केन, भित्तेरियो डे सिका या बाइसाइक थिभ्स निसें भारतया सत्यजित रे या पाथेर पाञ्चाली थेंज्यागु फिल्म स्वयेगु खःसा उके छगू कलात्मकता दु अले संसारया फिल्मख्यलय् छगू छाप त्वतेत तालात ।
दथु लँ
लिपा वना भारतय् अज्यागु आर्ट स्वइपिं बौद्धिक दर्शकया ल्या न्हिया न्हिथं म्हो जुया वंबले आर्ट फिल्मया पक्षधरंपिन्सं नं दर्शक नुगः सालेत आम मनूयात यइगु विषय ल्यःया उकथं प्रस्तुति शैली नालेगु नं कुतः यात । गोविन्द निहलानिया अद्र्ध सत्ययात छगू अज्यागु हे दसु कथं कायेमा । आर्ट फिल्म धाल कि आम दर्शकयात यइमखु धइगु खँयात थ्व फिल्मं हिला बिल । थ्व छगू व्यावसायिक रूपं सफल फिल्म जुया पिदन । हिन्दी फिल्मया ख्यलय् गुलजार, बासु चटर्जी, बासु भट्टाचार्य, ऋषिकेश मुखर्जी थेंज्यापिं फिल्ममेकरत नं पिहाँ वल । उमिगु फिल्मय् बाखनय् गम्भीरता नं दया च्वनि अले उकियात न्ह्यब्वइगु शैली दर्शक सालेगु गुन नं दया च्वनि । गुलजारया मेरे अपने निसें शुरु जूगु फिल्म यात्राय् अंगूर, किताब, परिचय, आँधी, नमकीन, इजाजत निसें माचिस लगायत अज्यागु फिल्म पिदन गुगु फिल्मं स्वकुमिया नुगः नं याउँक हे त्याकल ।
बासु चटर्जीया रजनीगंधा, छोटी सि बात, पति पत्नी और वो, बातों बातों में अले ऋषिकेश मुखर्जीया आनन्द, बावर्ची, खुबसुरत अले बासु भट्टाचार्यया आविष्कार, गृह प्रवेश छुं छुं अज्यागु हे फिल्म खः गुगु फिल्मया प्रस्तुति कलात्मक जुया नं दर्शकया निंतिं मनोरन्जनया मात्रा दुगुलिं फिल्मया बनेज्या नं तालात ।
नेपाली फिल्म
थन नेपालय् नं मनोज पण्डित, नबीन सुब्बा, छिरिङ्ग रितार शेर्पा थेंज्यापिं छथ्व फिल्मय् बौद्धिक सवाः दयेमा धका सः थ्वयेका वया च्वंपिं फिल्ममेकरत खःसा निश्चल बस्नेत, दिपेन्द्र के खनाल व रामबाबु गुरुङ्ग थेंज्यापिं मेकरत धाःसा गुलजार या लँपुलिना च्वंपिं खः । निश्चल बस्नेतया “लुट” छगू कमर्शिल फिल्म खःसा वं लिपा “टलकजङ्ग भर्सेस टुल्के” थेंज्यागु यथार्थवादी फिल्म नं दयेकल तर व्यावसायिक सफलता धाःसा चूमलाबलय् हाकनं “लुट २” दयेकल । दिपेन्द्र के खनालं “पशुपतिप्रसाद” व “आमा” थेंज्यागु यथार्थवादी फिल्म नं दयेकलसा “भिजिलान्टे” व “चपली हाइट” थेंज्यागु कमर्शियल फिल्म नं दयेकल । रामबाबु गुरुङ्गया यात्राय् कबड्डी सिरिज निसें कया पुरानो डुङ्गा व सेण्टि भाइरस तकया यात्रा स्वयेगु खःसा प्रस्तुतिइ यथार्थवादी शैली दःसां मनोरन्जनया मात्रा नं म्हो मजू ।
नेपाःया फिल्मख्यलय् आः तकया दकले दाँ कमेयागु स्वंगु फिल्म धइगु छक्का पञ्जा सिरिजया स्वंगू फिल्म खः । थ्व स्वंगुलिं फिल्मया निर्देशक दीपाश्री निरौला खः । वयागु स्वंगुलिं फिल्म मनोरन्जनात्मक फिल्म खः तर यथार्थया खँ नं दु । थुलिजक यायेफुसां गाः । आः नेवाः फिल्मया खँल्हायेबले कलात्मक फिल्म धका बय्बय् याःगु “आसकुति” या चर्चा यायेमालि । थ्व फिल्म कलात्मक कि मनोरन्जनात्मक धइगु न्ह्यसः हे प्रमुख खँ जुया थनथाय्लाक्क दँ वइ ।
नेवाः फिल्म
निर्देशक सुरेन्द्र तुलाधरया इमेज धइगुु हे मनोरन्जनात्मक फिल्म दयेकिम्ह डाईरेक्टरया इमेज खः । मनोरन्जनात्मक फिल्मय् यथार्थवादी खँ दइमखु धका धाये मजिउ धकाः थन च्वये आपालं दसु न्ह्यब्वये धुन । “आसकुति” कलात्मक फिल्म खः वा मखु छगू बिस्कं बहसया विषय खः । तर थ्व फिल्मया प्रस्तुति धाःसा यथार्थवादी मखु । कल्पनावादी खः । नेवाः फिल्मय् यथार्थवादी फिल्मया रूपय् चर्चा यायेबले निर्देशक रोशन नबीन ताम्रकारया “पःखा” व निर्देशक आर्यम नकःमिया “भिन्तुना” यात कायेमा । निर्देशक आर्यम नकःमिं लिपा दयेकुगु “माया” यथार्थवादी जुइमफुगु छगू फिल्म जुया पिहाँ वल । “माया” व “पःखा” या पात्रया चारित्रिक पृष्ठभुमि छगू हे खः तर “पःखा” दुने गुलि मौलिकताया गन्ध दु उलि “माया” दुने मदु । “माया” छगू स्वैरकल्पनावादी फिल्म जुया पिलू वल धाःसा “पःखा” पूर्ण यथार्थवादी शैलीया फिल्म जुया पिदन । उकि छम्ह छम्ह पात्र यथार्थया धरातलय् म्वाना च्वंगु दुसाः “माया” अथे जुइ मफुत । आः “आसकुति” नं अथेजया बिउगु दु ।
आसकुतिया खँ
“आसकुति” या बाखं कलात्मक जुइफु वा खय्फु तर प्रस्तुतिया शैली धाःसा कल्पनावादी हे खः । अझ धायेगु खःसा मनोरन्जनात्मक हे खः । फिल्म मनोरन्जक जुइमा धकाः हे थुके हुलाप्याखनं जाःगु म्ये छपू नं तयातःगु दु । हिन्दी फिल्मय् कलात्मक फिल्मया न्हूगु दसुया रूपय् तापसी पन्नुया “थप्पड”, दिपिका पाडुकोनेया “छपाक” अले अमिताभ बच्चन व तापसी पन्नुया “बदला” व अमिताभ बच्चन व आयुष्मान खुरानाया “गुलाबो सिताबो” यात कायेजिउ । थ्व स्वंगुलिं फिल्मं यथार्थया धरातलं छफुति हे लिचिलाच्वंगु खनेमदु । खय्तला “आसकुति” या प्रस्तुति गनंगनं “बदला” या प्रस्तुतिपाखें प्रभावित खनेदु तर “आसकुति” दुने यथार्थया खँसिबें दर्शकया नुगः सालेमा धइगु लोभ हे अप्वः खनेदु । यानिकि दर्शकया नुगः सालेगुलिइ आसकुति जूगु खनेदु । आः थनथाय् लाक्क थ्व फिल्म थःगु आज्जुइ तालागु दु ।
मू ति
फिल्म धइगु कलात्मक जुइमा कि मनोरन्जनात्मक जुइमा धइगु बहसय् फिल्मयात मचिइगु खःसा फिल्म धइगु तर्क संगत जुइमा । तर्कहिन जुइमज्यू । छम्ह हिरो नं सच्छिम्ह मनू याउँक क्वथलेफुगु क्यनेमाःसा उम्ह हिरोयाके अज्यागु शक्ति गनं वल धइगु तर्क फिल्मय् क्यनेमा । थनथाय् लाक्क मू खँ छु धाःसां फिल्मया कलापक्ष बाँलायेमा अले मनोरन्जक नं जुइमा तर तर्कहिन जुइमज्यू धइगु खँ धाःसा सदां लुमंके माः धइगु हे थ्व च्वसुया मूति खः ।
