सुकि । थुगु स्तम्भ छगू इलय् नेवाः पत्रिकाय् तसकं हे लोकंव्हाःगु स्तम्भ खः । समसामयिक विषयस ध्याचुलिं जाइगु स्तम्भ सुकि न्हापा न्हापा विश्वभूमि न्हिपतिइ न्हिंन्हिं धइथें हे पिदनीगु उगु स्तम्भ थौंतक्क नं नेपालभाषा टाइम्स न्हिपतिइ निरन्तर जुयाच्वंगु दनि । उगु च्वसु च्वइम्ह सु खः ले ? गुलिसिनं ला थुकिया लिसः स्यूगु नं जुइफु, गुलिसिनं मस्यू नं जुइफु । मस्यूगु खःसा सीकादिसँ उगु सुकि स्तम्भ च्वइम्ह व्यक्ति खः, थौंकन्हय् नेपालभाषा टाइम्स न्हिपौया सम्पादक सुरेश किरण मानन्धर ।
सु खः सुरेश किरण
पेशागत ल्याखं सुरेश किरण मानन्धरयात म्हसीका च्वनेमाःगु आवश्यकता मदु । नेवाः भाषाया पत्रकारीता ख्यलय् छम्ह ज्वः मदुम्ह सशक्त पत्रकार खः वय्कः । उकिया लिसें वय्कः छम्ह कवि वा ख्यालः च्वमि तक नं खः । इनाप वाःपौपाखें नेवाः संचार ख्यलय् दुहांझाःम्ह सुरेश व धुंकाः विश्वभुमि, सन्ध्या टाइम्स जुजुं थौंकन्हय् नेपालभाषा टाइम्सया सम्पादक कथं ज्या यानाच्वनादीगु दु ।
मनूतय् आपाः यानाः छगू जक नां दइ । तर भाजु सुरेशया निगू निगू नां दु सुरेश व किरण । किरण धयागु वय्कःया पारिवारीक अथवा परीवारं ब्यूगु नां खःसा किरणया न्ह्यःने सुरेश नां घाःवःगु खँय् छगू न्ह्यइपूगु प्रसङ्ग स्वानाच्वंगु दु ।
खास यानाः सुरेश धयाम्ह वय्कःया चमांया काय्, वय्कःया हे छम्ह दाजुया नां खः । वय्कःपिं निम्ह दाजुकिजा जूसां पासापिं थें तसकं हे मिले जूपिं जुयाच्वन । न्ह्याबलें न्ह्याबलें नापनापं जुइगु, म्हितीगु । ला व लुसि थें, बाये हे मज्यूपिं । वय्कःया दाजु सुरेशया छेँ धाःसा यलय् जुयाच्वन । दाजु सुरेश स्कूल भर्ना जूबलय् येँया गणबहालय् नेपाल आदर्श स्कूलय् भर्ना जूवल । तर लिपा हाकनं यलंनिसें येँय् न्हिंन्हिं स्कूल वये थाकुइ धकाः दाजु सुरेशं नेपाल आदर्श मब्वनीगु जुल ।
भर्ना जुइधुंकूम्ह सुरेश उगु स्कूलय् मवनीगु जुइधुंकाः उगु थाय् छाय् सितिं छ्वये धयागु ल्याखं व हे थासय् सुरेशया किजा किरण भर्ना जूवन । स्कूलय् सुरेशया सीटय् किरणया भर्ना ला जुल, नां तकं मह्यूसे व हे सुरेश नामं किरणया भर्ना जुल । व धुंकाः किरणया नांया न्ह्यःने सुरेश नं घानावन । वयांलिपा परीवारया लागिं किरण व पिने पासापिनिगु लागिं सुरेश जुयावन । पासापिन्सं छेँय् वयाः सुरेश धकाः सःतीबलय् गबलें गबलें वय्कःया अबुजुं ला ‘थन सुरेश धइम्ह सुं नं मदु’ धकाः लिछ्वयाबीगु तकं जू खनी । उगु ईयात लुमंकाः आः नं न्हिले मास्ते वः सुरेश किरणयात ।
संचार ख्यलय् गुकथं थ्यन
सुरेश किरण मानन्धरया संचार ख्यलय् दुतिना धइगु छम्ह पत्रकार कथं जूगु धाःसा मखु । वय्कलं दक्कले न्हापां मल्ल के. सुन्दरं पिथनादीगु इनाप वाःपौया नितिं ज्या यानादीगु खः । थनिं करीब २४दँ न्ह्यः वि.सं. २०४१ सालय् वय्कः इनाप वाःपौलिसे आवद्ध जुयादिल । तर पत्रकारया रूपय् धाःसा मखु । उगु इलय् पत्रिका छापे यायेत कम्प्यूटर वा अफसेट प्रेसया सुविधा दुगु मखु । छगः छगः आखः कम्पोज यानाः छापे यायेमाःगु ई । भाजु सुरेश किरण इनाप वाःपौया इनाप प्रेसय् आखः कम्पोज याइम्ह कम्पोजर कथं दुहांझाःगु खः ।
तर वय्कः ला छम्ह कवि नं खत । इलय्ब्यलय् कविता नं च्वयादीगु जुयाच्वन । तर वय्कः धाःसा तसकं मछाःम्ह । थः हे ज्या यानाच्वनागु थासय् नं थःगु कविता थम्हं बीत मछाः । कविता आदि च्वयाः सुनां मखंक अन हे अफिसय् तयातःगु पौद्यां छगलय् कुर्काबीगु जुयाच्वन । अफिसय् दुने सकस्यां किरण धकाः म्हस्यूम्ह वय्कलं कविता धाःसा सुरेश नामं बीगु जुयाच्वन । पत्रिकाय् कविता छापे जुयाच्वंगु दु । अझ उगु कविता च्वःम्ह मनुखं हे कविता कम्पोज यानाः प्रेसय् छापे यानाच्वंगु दु । अथेसां कम्पोज याइम्ह किरण व कविता च्वयाहःम्ह सुरेश छम्ह हे खः धकाः सुनां मस्यू । लिपा वयाः किरणयात इनाप प्रेसय् हःम्ह दिपक शाक्ययात किरणया दाजुं सुरेश नामं कविता च्वयाच्वंम्ह थः हे किजा किरण खः धकाः कनेधुंकाः तिनि सकसिनं सिल । उगु इलय् जनकवि दुर्गालाल श्रेष्ठं तकं थ्व सुरेश धयाम्ह सु खः धकाः न्यंवःगु ई थौं नं वय्कलं लुमंकेगु यानाद्यू ।
गुकथं जन्म जुल सुकि
इनापय् ज्या यानाच्वँच्वं हे ४५ सालय् विश्वभुमि न्हिपौ पिदनीगु जुल । वयां लिपा धाःसा वय्कः पत्रकारया रूपं विश्वभुमिइ आवद्ध जुयादिल । विश्वभुमिइ आवद्ध जुइधुंकाः न्यूज रिपोर्टिङ, समाचार च्वयेगु, लेख च्वयेगु आदि ज्या निरन्तर न्ह्यानावन । ४६ सालय् आन्दोलनया इलय् ला फिल्डय् रिपोर्टिङ याइपिं धइपिं हे निम्ह जक जुयाच्वन । छम्ह सुरेश किरण अले मेम्ह सुजीव बज्राचार्य । विश्वभुमि पत्रिकापाखें वय्कःपिं निम्ह चान्हय् मधाःसे न्हिनय् मधाःसे रिपोर्टिङय् ब्वाँय् जुइगु जुयाच्वन ।
उगु इलय् आपाःसिनं थःगु नां सुचुकाः च्वइगु ई । उगु इलय् विश्वभुमिया सम्पादक जुयाच्वंम्ह अशोक श्रेष्ठं अथे धकाः व्यंगात्मक स्तम्भ छगू च्वइगु जुयाच्वन । ४६ सालया आन्दोलनया इलय् सम्पादक अशोक श्रेष्ठया तसकं मलानाः गबलें गबलें सुरेश किरणयात च्वया हयाब्यु धाइगु । अज्याःगु अवस्थाय् भाजु सुरेशं समसामयिक, विशेष यानाः उगु ईया राजनीतिक घटनाक्रम वा अवस्थायात कयाः व्यंगात्मक च्वसु च्वयेगु याइगु । अनं हे जन्म जुल सुकियागु । उकथंया च्वसु च्वयेबलय् वय्कलं नं सुरेश किरण नांयात चीहाकयेकाः सुकि च्वयेगु यानादिल ।
उगु इलय् व स्तम्भ थुलि लोकं व्हानावन कि मनूत सुकि धयाम्ह सु खः धकाः अफिसय् माः वइगु तकं जुल । गुलिसिनं सुकि धयाम्ह निम्ह खःला धकाः सुकियात हे न्यं नं वइगु हं । वय्कलं ला ‘खः, सुजीब व किरण धयापिं निम्हेसिनं च्वइगु’ धकाः थम्हं हे धयाछ्वयेगु हं ।
सुकि स्तम्भया खँ ल्हायेबलय् नेवाः पत्रकारीता ख्यलय् ताः ई हे निरन्तर न्ह्यानाच्वंगु स्तम्भ धयागु थ्व हे जक जुइफु । थुगु स्तम्भ आःतक नं नेपालभाषा टाइम्स न्हिपतिइ पिदनाच्वंगु दनि ।
विश्वभुमिइ ज्या यानाच्वँच्वं हे सम्पादक अशोक श्रेष्ठ अनं पिहांवनाः न्हूगु विश्वभुमि पत्रिका पिकाःझाल । व धुंकाः विश्वभुमिया सम्पादनया भाला सुरेश किरणया ब्वहलय् लाःवल । उगु इलय् वय्कः २३दँ जक दुगु खः । वैंशया उगु ई धइगु मेपिं रिपोर्टर जक जुयाः ज्या यानाच्वंगु दइ । तर भाजु सुरेश किरण धाःसा छगू न्हिपौया सम्पादक हे जुइत ताःलात । पत्रिकाया नां हिलावन, तर वय्कः उगु इलंनिसें थौंतक्क नं नेपालभाषाया न्हिपौया सम्पादनया ज्याय् निरन्तर दनि ।
उपलब्धी
नेवाः पत्रकारीता ख्यलय् स्वीदँ धइथें निरन्तर सक्रिय जुयाच्वनादीम्ह सुरेश किरणया पत्रकारीताया यात्राय् यक्व हे थथ्याःक्वथ्याःत दु । विश्वभुमि पत्रिकां छगू दुर्घटनावश सन्ध्या टाइम्स पिदन । विश्वभुमि पुचलं पिहांवयाः वय्कःपिन्सं सन्ध्या टाइम्स पिथनादिल । विश्वभुमि दिनावन तर सन्ध्या टाइम्स २०दँ मल्याक्क पिदन । तर छगू मेगु दुर्घटना धायेमाली, सन्ध्या टाइम्स नं दिनावन । अथेसां नेपालभाषा टाइम्स निरन्तर पिदनाच्वन । थ्व दक्वं नां ह्युह्युं वयाच्वंसां नेवाः पत्रकारीता ख्यलय् सुकि स्तम्भया लिसें सम्पादकया रूपय् सुरेश किरण धाःसा सक्रिय हे दु । नेवाः पत्रकारीता ख्यलय् निरन्तरता हे वय्कलं दक्कले तःधंगु उपलब्धि नालादी । थ्व सम्बन्धय् वय्कलं थथे धयादिल ः
‘छगः गाडि दुगु खः । गबलें छम्ह वयाः उकिया खापा छपा लिकयायंकल, गबलें मेम्ह छम्हेसिनं सीट लिकयायंकल । गाडिया खापा हिल, सिट हिल, रंग हिल यक्वं वस्तुत हिल जुइफु, तर इन्जिन धाःसा व हे तिनि । गाडि व हे तिनि । ईया ल्याखं उगु गाडिं आः झी प्लेन मखुसां हेलिकोप्टरतक थ्यने फयेकेमाःगु खः । व ला जुइमफयाच्वन । तर गाडि धाःसा निरन्तर न्ह्यानाच्वन । थुगु ख्यलय् जिं स्वीदँ बी धुंकाः खनागु उपलब्धि थ्व हे खः ।’
