हरेक वर्ष सहिद दिवस धायेवतुं ४म्ह मनू लुमनिं । धर्मभक्त माथेमा, शुक्रराज शास्त्री, गंगालाल श्रेष्ठ अले दशरथ चन्द । दँय्दसं थुलि हे लुमन्तिं सहिद दिवस क्वचाइ । न थुमिगु जीवनी बारे छुं दुग्यंगु खँ पिहांवइ न थुमिसं याःगु योगदान व संघर्षया हे छुं खँ । केवल प्यम्ह मनूया प्यता खँ लुमनी । गंगालाल धैम्ह ल्याय्म्ह, नच्चाम्ह गुम्हेसित गोलिं कयेका स्यात । धर्मभक्त धैम्ह पहलमान गुम्हेसित यखाना स्यात । दशरथ चन्दयात गंगालाल नापं गोलिं कयेका स्याःगु खःसा शुक्रराज शास्त्रीयात टेकुइ सिमाय् यखात । थ्व बाहेक नं मेगु खँ छु खः वा छु दु धैगु खँय् राज्यया च्यूता उलि खने मदु । दँय् दसँ हिलावंपिं मन्त्रीतय्सं सहिदया झ्वातालय् स्वांमाः क्वखायेकेगु बाहेक मेगु छुं खँय् वास्ता मदु ।
राज्यया पाठ्यक्रमय् नं थुपिं प्यम्ह सहिदयात थाय् बियातःगु मदु । झीसं विदेशय् च्वंपिं योद्धा वा महापुरुषपिनिगु जीवनी ब्वनाच्वनी तर झीत थौं निरंकुश राणा शासन विरुद्ध ल्वाना सहिद जूपिं प्यम्ह मनूया जीवनी तकं बांलाक्क मस्यू । राज्यं नं थुकथं सुचं सुचुकातःगु खँयात झीसं वाःचायेके माः । राज्यया पाठ्यक्रमय् धाःसा पृथ्वीनारायण शाहं स्वनिगः हमला याना त्याकेवं नेपाल एकिकरण जुल धैगु खँ दुथ्याकातःगु दु तर प्यम्ह सहिदया बलिदान लिपा मेची निसें महाकाली तक्क देय् निरंकुश राणा शासन पाखें मुक्त जुल धैगु खँय् गुबलें नं जनतायात वाःचायेकेगु खँय् बःमब्यू ।
सहिदतय्त झी नेवाः न्ह्यलुवाःतय्सं नं उलि लुमंके मफूगु खँयात बः बिइछिं । नेवाः न्ह्यलुवाःतय्सं गुलि नेवाः साहित्यकारपिंत नालाकाःगु दु उलि नेपाःया प्यम्ह शहिदतय्त नालाकाःगु खनेमदु । थ्व हे कारणं थौं झीथाय् क्रान्तिकारीत सिबें साहित्याकारपिं आपा दु । न्ह्यलुवा जुइपिं सकतां हे साहित्यकार । छुं नं छुं विधाय् च्वसा न्ह्याकीपिं । झीगु मानसिकता हे साहित्यपाखें ल्ह्वंगु क्रान्तिइ वनाच्वंगु कारण राज्य शक्ति हिइकेगु क्रान्तिया पला पाखे झीपिं सफल जुइमफू । आखिर सहिदपिं नेवाः हे खः, नेपाःमि खः । गुलि झीसं प्यंगः थांयात नेपालभासा म्वाकेगु पाखेया योगदानया मूल्यांकन यानाच्वना, उज्योगु मूल्यांकन यायेगुपाखे सहिदपिंत झीसं याये फयाच्वंगु मदु । थुगु असफलताय् राज्य जक दोषि मखुसे झी नं उतिकं हे दोषि खः । तर दोषारोपन थुिकया समाधान मखु । वैगु दिंनिसें हे झीसं सहिदया योगदान व क्रान्तिकारी ज्याखँयात थौंया पुस्तायात हस्ताणतरण यायेमाःगु दु । नेपाः सरकारं थ्व दिं कुन्हु बियातःगु सार्वजनिक विदायात लिकया सहिदतय्गु अबमूल्यन याःगु दु ।
