रश्मिला प्रजापति, ताः ई न्ह्यवनिसें नेवाः संचार ख्यलय् सक्रिय जुयाच्वंगु नां खः । विशेष यानाः थौंकन्हय् रेडियो संचारय् कान्तिपुर एफ.एम.य् नेपालभाषाया ज्याझ्वः व नेपालीया लिसें मेमेगु ज्याझ्वः नं यानाच्वनादीगु दु । भाषिक संघ संस्थाय् नं सक्रियम्ह वय्कः महिला अधिकारकःमि नं खः । हलिं नेवाः दबू नेपाः, देय् मू कवःया मूछ्यान्जे वय्कः नेवाः देय् दबूया केन्द्रीय दुजः नं खःसा नेवाः मिसा दबूया केन्द्रीय नायः नं खः । व हे कथं मिसा सशत्तिकरणया ख्यलय् ज्या यायेगु नितिं वय्कलं वुमेन इम्पावरमेन्ट नेपाल नांया गैर सरकारी संस्था नं न्ह्याकाच्वनादीगु दु । संचार ख्यलय् नेवाः ज्याझ्वः न्ह्याकामिपिनि दथुइ छम्ह बांलाःम्ह व स्तरीय ज्याझ्वः बीफुम्ह आरजे कथं थःत स्थापित यायेत ताःलाःम्ह रश्मिला अःपुक हे थुगु थासय् तक्क थ्यंगु धाःसा पक्का हे मखु । यक्व हे थथ्याःक्वथ्याः व समाजया बेक्व मिखायात ल्यूने लाकाः रश्मिलां थःत थुगु थासय् तक्क थने हयेफुगु खः ।
रश्मिला प्रजापतिं नेवाः संचार ख्यलय् थनिं २२दँति न्ह्यः (वि.सं. २०५३ ) दक्कले न्हापां रेडियोय् थःगु सः थ्वयेकादीगु खः । उगु इलय् वय्कः माइक्रोबायोलोजिइ मास्टर्स ब्वनाच्वंगु। १०० मेगाहर्जया रेडियो नेपाल एफ एम छगू जक एफ एम रेडियो स्टेशन दुगु व व हे छगू स्टेशनं हिट्स एफ.एम्, म्यूजिक नेपाल एफ.एम., इमेज एफ.एम., क्लासिक एफ.एम., कान्तिपुर एफ.एम. अले दक्कले लिपा गुड नाइट एफ.एम. वइगु खः । उगु हे इलय् गुडनाइट एफ एमय् चान्हसिया ११ः२०ताः इलंनिसें १२ताः ईतक्क नेपालभाषा ज्याझ्वः न्ह्यात । छुं ई लिपा ४० मिनेटया उगु ज्याझ्वःया ई थहांवनाः ११ताः इलंनिसें १२ताः ईतक्क घौछि हे जुल । अझ भचा लिपा वनाः ला १०ताः इलंनिसें १२ताः ईतक्क निघौ हे नेपालभाषा ज्याझ्वः न्ह्याइगु जूवन । उगु हे नेपालभाषा ज्याझ्वलय् ‘यःम्हेसिया नामय्’ ज्याझ्वः न्ह्याकाः रश्मिला प्रजापतिं संचार ख्यलय् थःगु पलाः न्ह्याकूगु खः ।
न्हापानिसें हे संचार ख्यलय् छुं यायेगु इच्छा ला दुगु जुयाच्वन । तर ई मवःनिगु हे धायेमाली । छकः रेडियोय् ज्याझ्वः न्यनाच्वँच्वं थःके दुनेया आरजे दनावल खनी । थः नं रेडियोय् ज्याझ्वः न्ह्याके धयाथें मतिइ लुयावल । व हे कथं वय्कलं थःगु मनया खँ उगु इलय् गुडनाइट एफ एम नेपालभाषा ज्याझ्वःया छम्ह न्ह्याकामि पवित्र कसाःयात कन । पवित्र कसाः भाजुं सः न्यनेगु नितिं बहनीसिया फोन इन ज्याझ्वलय् छकः फोन यानाहयेत धाल । व हे कथं बहनी ज्याझ्वलय् फोन यानाः छम्ह कलरया रूपं ब्वति काल । सः न्यनेधुंकाः एफ एम पुचलं रश्मिलायात सःताः ज्याझ्वः न्ह्याकेबिल ‘यःम्हेसिया नामय्’ । उगु ज्याझ्वः व ज्याझ्वः लिसें न्ह्याकामि रश्मिला थुलि लोकं व्हानावन कि यःम्हेसिया नामय् धाल कि सकसिगु नितिं रश्मिला हे जुयाबिल ।
झीगु नेवाः समाज । नेवाः समाजय् मिसातय् पिहां वनाः ज्या याये गुलि थाकु धयागु खँ स्वइतं कनाच्वनेमाःगु ला मखुत । उकीसनं उगु इलय् ज्याझ्वः वइगु धइगु चान्हसिया इलय् । ज्याझ्वः न्यने न्ह्यइपुसेच्वं, बांलाः जू अले ज्याझ्वः लोकं नं व्हाः । तर छकः बिचाः यानास्वये, ज्याझ्वः न्यनीपिनि ला छेँय् च्वनाः याउँक न्यनेगु खः । ज्याझ्वः न्ह्याकीपिनि चान्हसिया इलय् सिंहदरवारय् रेडियो नेपाल एफ एमया स्टुडियो दुने लाइभ ज्याझ्वः न्ह्याकाच्वनेमाःगु । ज्याझ्वः क्वचाइगु चान्हसिया १२ताः इलय् । चान्हय् १२ताः इलय् ज्याझ्वः क्वचायेकाः छेँय् लिथ्यनीबलय् ला चान्हसिया १ताः ई धइथें जुइधुंकी । थज्याःगु अवस्थाय् छम्ह मिसाम्ह ज्याझ्वः न्ह्याकामि । अःपुगु खँ ला पक्कां हे मखुत ।
उगु ईया खँ लुमंकाः रश्मिलाया आः न्हिले नं मास्ते वः खनी । चान्हय् ज्याझ्वः क्वचायेकाः नरेश शाक्य अथवा राज स्यस्यःनं थःगु मोटरसाइकलं रश्मिलायात छेँय् त्वःताबीगु । छेँय् भचा न्हापनं थ्यंसा चान्हसिया १२ः३०ताः ई जुइधुंकीगु, मखुसा ला १ताः ई । थः छेँय् थ्यनीबलय् जःलाखलापिन्सं झ्यालय् पर्दा व्हतं स्वयाच्वनीगु हं । उगु ईयात लुमंकाः रश्मिला आः धाःसा न्हिलाच्वनीगु । जःलाखलां छुं मधाःला, अथे पर्दा व्हतं स्वःवइच्वनीबलय् मछिं थें मजूला धइगु न्ह्यसलय् रश्मिलां धाइ, ‘जि मेपिन्सं छु धाइ, छु धाल धइगु स्वयाच्वने नं मयःम्ह अले ला नं मलाः । थः यायेमाःगु ज्या यायेगु खः, कर्पिनिगु च्यूताः छाय् कयाच्वनेमाल ?’
‘जिमि बाः श्यामदास प्रजापति, म्ह्याय्मस्त छेँय् च्वनेमाः, पिहां वनेमज्यू धकाः बिचाः याइम्ह ला मखु । जितः हरेक ज्या यायेत स्वतन्त्र हे त्वःतातःगु खः । तर चान्हय् लिबाक्क ज्याझ्वः याःवनेमाःगु जूगुलिं धाःसा उबले जितः वनेमते धयादिल ।’ उगु इलय् थः अबुजु चान्हय् लिबाक्कया ज्याझ्वः याःवन धकाः तंचाःगु लुमंकल रश्मिलां । ‘अथे चान्हय् लिबाक्क ज्या याःवन धकाः तं चायाः लच्छितक्क ला जितः न्वः हे मतू बाः नं ।’ थथे तकं जुल खनी । उगु इलय् वय्कलं थः मांलिसे खँ ल्हानाः मांयात ह्ययेका हं । वय्कःया मां नं स्वतन्त्र विचारधारायाम्ह हे जुयाच्वन । म्ह्याय् नं धायेधुंकाः मां धाःसा मानेजुल खनी । थुकथं अबुं वनेमते धाःसां मांयात ह्ययेकाः उजं कयाः ज्याझ्वः याःवन खनी । छन्हु रश्मिलाया अबुजु श्यामदासया पासा छम्हेसिनं ‘अय् जिं एफ एमय् छिमि म्ह्याय्या ज्याझ्वः न्यनागु, छिमि म्ह्याय्या ज्याझ्वः न्ह्याकीगु ला बांलाः का’ धाल खनी । थः म्ह्याय्या तारीफ न्यनाः सु जक अबुया न्हाय् तपु मजुइ । थः म्ह्याय्या तारीफ न्यनाः छेँय् थ्यंम्ह अबुं मख्ख जुयाः न्हिलाः न्हिलाः म्ह्याय्यात खँ ल्हाः वल । व धुंकाः ला रश्मिलायात ज्याझ्वः न्ह्याकःवनेत झन छुं हे पीर कयाच्वनेमाःगु अवस्था मन्त ।
दत्या धइथें गुडनाइट एफ एम नेपालभाषा ज्याझ्वलय् ज्याझ्वः न्ह्याकेधुंकाः वय्कलं अनं दिपाः कयादिल । उगु हे इलय् के.ए.टि.एच ९७.९ एफ एम (थौंकन्हय्या इमेज एफ एम) न्ह्यात । गुडनाइट एफ एम नेपालभाषा ज्याझ्वलय् दिपाः काःगु रश्मिलाया पलाखं उखे निरन्तरता काल । अन नं दक्कले न्हापां नेपालभाषा ज्याझ्वः न्ह्याकादिल । भचा लिपा स्वर संगम नांया म्ये कासाया खस भासं नं ज्याझ्वः न्ह्याकादिल । उगु स्वर संगम ज्याझ्वः नं अतिकं हे लोकं व्हात । वयां लिपा रश्मिलां नेपाल वान टेलिभिजनय् प्रोग्राम ब्युरो चीफ जुयाः नं ज्या यानादिल । अथे हे च्यानल नेपाल, नेपाल टेलिभिजनया नितिं प्रोग्राम दयेकेगु ज्या नं यानादिल । जुजुं थौंकन्हय् कान्तिपुरय् वय्कलं नेपालय लिसें मेमेगु खस भाषाया ज्याझ्वःत नं यानाच्वनादीगु दु । नेपालयलिसें खुगू ज्याझ्वः न्ह्याका वयाच्वंगुलिइ रश्मिलां आः धाःसा छुं छुं ज्याझ्वः क्वपालाः स्वंगू जक ज्याझ्वःयात निरन्तरता बियादीगु दु । छाय्कि वय्कः थौंकन्हय् एम फिलय् ब्यस्त जुयाच्वंगु दु । पिएचडि यायेगु आज्जुं एम फिल यानाच्वनादीम्ह रश्मिलाया मुक्कं ध्यान आः थःगु अध्ययनय् केन्द्रीत यानादीगु दु । अथेजुयाः थःगु गुलिखे ज्याझ्वःयात क्वपालाः, अझ गबलें गबलें माल धाःसा ज्याझ्वः रेकर्डिङ नं यानाः फयांफक्व ई अध्ययनय् फ्यानादीगु दु ।
बिराजकाजी राजोपाध्याय
