नेवाः संकिपाया खँ ल्हाय्बले सिलु व राजमति धुंका चरित्र, निपाः ख्वाःपाः, न्हिला न्हिला हुँ, चिपःनिपः पिदन । अले व धुंका नेवाः संकिपाया यात्रा दिनाच्वंगु इलय् पिदंगु नेवाः संकिपा धइगु निर्देशक मनिष श्रेष्ठया “चाण्डालिका”, रवि डंगोलया “याँमिखा” व आर्यम नकःमिया “सुभाय्” खः । उकीमध्ये नं “सुभाय्”यात नेवाःउडय् आइसबे्रक याःगु संकिपाया रूपय् कयातःगु दु । अले आर्यम भाजुयात नेवाः संकिपा ख्यलय् पुनजार्गरण हम्ह व्यक्तित्व कथं कयातःगु दु । थुपिं स्वम्ह धुंका राज शाक्य नं नेवाः संकिपाया निर्देशकया रूपय् बय्बय् जूम्ह निर्देशक खः । तर थौंकन्हे थुपिं प्यम्हं निर्देशकत नेवाः संकिपापाखें तापाना च्वंगु दु ।
गन वन रवि डंगोल ?
बौद्ध जातक बाखनय् “चाण्डालिका” थेंज्यागु ज्वमदूगु नेवाः संकिपा दयेकूम्ह मनिष श्रेष्ठला नेपाः त्वता तापालय् च्वंवंगुलिं नेवाः संकिपापाखें नं तापात । अले अन बेलायतय् च्वना जूसां “तुयुमति” छगु फिल्म दयेकल । थ्व फिल्मया निर्देशनया भाला आर्यम नकःमियात बिल थुकथं आर्यमया कमब्याक जुल । थौंकन्हे आर्यम नकःमि “लाखेभाजु” नांयागु फिल्मया ज्याय् व्यस्त जुया च्वंगु दु । तर थन गुलिखे निर्देशकतय्सं नेवाः संकिपापाखे लिफः तकं मस्वःगु यात छु धका धायेगु । रवि डंगोल छम्ह तसकं नांजाम्ह कलाकार खः । “तीतो सत्य”या बेमानया रूपय् लोकंह्वाःम्ह रवि डंगोलं “याँमिखा” धुंका कुलंगार, व मिसा, वल वल फसिक्वाः व टेम्पो चालक नांयागु प्यंगु नेवाः संकिपा पिहाँ वल । तर “याँमिखा” थें चर्चित जुइमफु । उकीसनं व मिसा, वल वल फसिक्वाःला व टेम्पो चालक नांयागु स्वंगु फिल्म स्वकुमि दथुइ उलि बांलाक थ्यनेतकं मफुनि । “जिंला फिल्म दयेका बीगु खः । फिल्मयात गथेयाना स्वकुमि दथुइ यंकेगु धइगु प्रोड््युसरं ग्वसाः ग्वयेमाःगु खः ।” धका थःगु बिचाः प्वंकुम्ह रवि डंगोलं छुं ई न्ह्यःतिनि “फिर्के” नांयागु छगु खस नेपाली फिल्म नं दयेकूगु खः तर उगु फिल्मं नं उलि बांलाक्क बनेज्या यायेमफुत । थौंकन्हे वय्कः विशेषयाना स्वनिगलं पिने थी थी थासय् कल्चरल प्रोग्राम क्यनेत वनेमाःगुलिं मेगु नेवाः फिल्म दयेकेफया च्वंगु खनेमदु ।
आर्यम नकःमिया खँ
सुभाय्, न्याल्लब्यां, पपु मदुम्ह झंगःनिसें कया भिन्तुना व माया थेंज्यागु छगुसिबेंछगु धिसिलाःगु संकिपा दयेका नेवाः संकिपा ख्यःया थपु यायेगु लँपुइ थःगु ज्वःमदूगु योगदान बिउम्ह आर्यम नकःमि थौंकन्हे हाकनं सकृय जुयावःथें मेपिं जूगु खनेमदुनि । गनतक राज शाक्यया खँ दु । वय्कः भाजुं थःगु न्हापांगु खस भाय्या फिल्म “बारासी”यात नेवाः तजिलजिइ दुबिना दयेकल । अनं लिपा थ्व फिल्मयात नेवाः भासं हे भाय्हिलातकं पितहल । उलिजक मखसे सर्गःमिला व मिजं थेंज्यागु ग्यसुग्यंगु नेवाः फिल्म निर्देशन याःम्ह राज शाक्यया भलसा व शंकरा नं च्वछाय् बहगु नेवाः फिल्म खः । तर थुकथं नेवाः फिल्मया ख्यलय् ज्वःमदूगु योेगदान बिइत ताःलाम्ह निर्देशक राज शाक्य थौंकन्हे ख्यलं तापाना च्वंगु दु । वय्कः भाजुं नेवाः संकिपा ख्यःयात हाकुतिना खस भाय्या फिल्मपाखे स्वया वंम्ह निर्देशक खः । रघुवीर, तिमी बिनाको जीवन, म तिमीलाई माया गर्छु व एकपल थेंज्यागु खस फिल्मया निर्देशन यात । थथे खस नेपाली फिल्मय् निर्देशन याःम्ह राज शाक्यया कलिउड यात्रा नं उलि ताःलाय् मफुनि । अले छुं ई न्ह्यः “हाय् रे नखः” नांयागु छगु नेवाः संकिपा नं दय्कल । तर आःतक उगु संकिपा स्वकुमि दथुइ थ्यंकः मवनि ।
‘याकः म्ह्याय्’या राजु स्यस्यः
नेवाः संकिपाया पुनर्जागरणया इलय् खनेदयेकवंपिं थुपिं प्यम्ह थेंहेतुं मेम्ह छम्ह खः, राजु स्यस्यः भाजु । राजुभाजुं निर्देशन याःगु “याक म्ह्याय्”यात नं नेवाः संकिपा ख्यलय् छगु बिस्कं हे थाय् बियातःगु दु । तर राजु स्यस्यः भाजुं “याक म्ह्याय्” छगू धुंका आः तक मेगु नेवाः संकिपा दयेकूगु खनेमदु । खय्तला वय्कः भाजुया निर्देशनय् साहित्यकार मल्ल के सुन्दरया “नसना” उपन्यासय् संकिपा दयेकीगु चर्चा जुया च्वंगु ताः दत तर आःतक थुकिया ज्या न्ह्याःगु खनेमदुनि । थौंकन्हे राजु स्यस्यः भाजु नेपालमण्डल टिभी वयाच्वंगु सिरीयल “बाखँचा”या शुटिंगय् व्यस्त जुया च्वंगु दुसा छुं ई न्ह्यः तिनि वय्कः नुगःचुया ल्वचं कया वासः याकेगु झ्वलय् छुं ईतक सुलं च्वनेमाःगु खः ।
सुरेन्द्र तुलाधरया पलाः
राजु स्यस्यः भाजुं “याकः म्ह्याय्” या नापनापं ईमेज च्यानल् “ख्वताबजि” नांयागु प्रोग्राम शूरु यात । थ्वहे ज्याझ्वःया च्वमि व सह निर्देशक सुरेन्द्र तुलाधरं “याकः म्ह्याय्” धुंका थःगु याकः पलाः न्ह्याकल सा राजु स्यस्यः भाजुया पलाः धासा न्ह्याय् मफुत । “अंश” संकिपापाखें थःगु निर्देशनया पलाः न्ह्याकुम्ह सुरेन्द्र तुलाधरया थ्व न्हापांगु संकिपा रिलिज जुइत हे च्यादँ लगेजुल । थ्व च्यादँ दुनेया सुरेन्द्र तुलाधरया निर्देशनय् जिपिं बदमाश मखु, जिगु मिखाया न्ह्योने, पानबति, मू मदुगु जिन्दगी थेंज्यागु गुलिखे संकिपा दयेकल सा छुं ई न्ह्यःतिनि “जेण्टलमाएन” नांयागु संकिपा दयेकेगु घोषणा नं यात । “मू मदूगु जिन्दगी” धुंका सुलं च्वना च्वंम्ह सुरेन्द्र तुलाधर थौंकन्हे सुखावति मल्टि प्रोडक्शन नांयागु कम्पनी चायेका सामाजिक सेवाया थीथी ज्याझ्वः याना वया च्वंगु दु ।
स्वतन्त्रसंसार महर्जन नं खः निर्देशक
उसाँय् मभिना ताः ई न्ह्यःनिसे सुलं च्वना वयाच्वंम्ह मेम्ह निर्देशक व कलाकार छम्ह स्वतन्त्र संसार महर्जन नं खः । “निफ्वःस्वाँ” संकिपाय् हिरो जुया खनेदयेक वःम्ह स्वतन्त्र संसारं “पियाचोना”व मेमेगु संकिपाया निर्देशन याःगु खःसा आकाझाकां म्हंमफया वासः याकेमाःबले वासः याकालि आराम नं यायेमाःगु खः । थौंकन्हे स्वतन्त्रया उसाँय् बांलाय् धुंकल सा दँबदँ न्ह्यःवतिनि “ज्वजलपा”नांयागु संकिपा दय्केगु ग्वसाः नं ग्वःगु खः तर उगु ग्वसाःया पलाः न्ह्याःगु खनेमदुनि । स्वतन्त्र धाःसा थी थी कथंया ज्याझ्वःत याना च्वंगु खनेदु । गुब्लें सांगीतिक ज्याझ्वः, गुब्लें पिकनिक व गुब्लें थी थी सामाजिक ज्याझ्वलय् धाःसा स्वतन्त्र खने हे दयाच्वंगु दु ।
अमृतचन्द्र श्रेष्ठया न्हूगु संकिपा
थूगु संकिपाया निर्देशनया भाला अमृतचन्द्र श्रेष्ठयात ब्यूगु खः । वय्कः भाजुं प्यदँति न्ह्यःवः बुद्धकालिन बाखनय् “सेरीव बञ्जा” नांयागु छगु संकिपा दयेकूगु खः । थौंकन्हे बुद्धकालिन बाखंया लिधंसाय् “घोषक” नांयागु संकिपा दयेकेगु ग्वसाः ग्वया च्वंगु दु । बुद्धकालिन बाखनय् हे “पटाचारा” व “कृषा गौतमी” दयेकुम्ह निर्देशक रामकृष्ण खडगी नं थौंकन्हे छुं न्हूगु संकिपा दयेका च्वंगु मदु । खय्तला वय्कभाजुं दँबदँ न्ह्यः च्वमि भरत महर्जनया “मां” नांयागु बाखनय् संकिपा दयेके धका मतितःगु खः तर आः वया “मां” हे नां छुना निर्देशक सुरेश खडगीं मेगु संकिपा दयेका च्वंगुलिं रामकृष्ण खडगीं आः हाकनं बरु बुद्धकालिन बाखनय् हे जूसां संकिपा दयेकेगु मति तयाच्वंगु दु । थथे नेवाः संकिपाया धुकुतिइ स्यल्लागु धिसिलाःगु संकिपात दुतिना तःमि याःपिं थुपिं निर्देशकत थौंकन्हे गन दु । छु याना च्वंगु दु ? धइगु खँयातकया थौंकन्हे तसकं च्युता ब्वलना च्वंगु दु । आः थ्व च्युताया लिच्वः गज्यागु पिहाँ वइ ? व धाःसा स्वये ल्यँहे दनि ।
