आपाः न्ह्यःया नं खँ मखु, तर छगू व नं ई खः, गबले संगीत सर्जकतय् श्रृजना याइ । च्वइपिनि च्वइ, लय् तइपिनि लय्चिनी, हालीपिनि हाली । व हे कथं थःगु श्रृजनाया म्येत रेकर्डिङ यानाः याकः म्येचाः नं पिथनी । श्रृजना आः नं जुयाच्वंगु दु तर थौंकन्हय्या जमानाया सिंगल ट्राय्कया जुइधुंकल । छपु म्ये रेकर्डिङ यात अले उकिया म्यूूजिक भिडियो दयेकाः सामाजिक संजालय् शेयर यात । मनिटाइज यायेसःपिन्सं भ्यूजया आधारय् आर्थिक लवः नं काइ । मखुसा थःगु म्ये हिट जूगुलिइ सन्तुष्टि कयाः च्वनीपिं नं दु । तर एल्बम हे दयेकाः पिथनाच्वनेमाःगु आवश्यकता धाःसा आपाःसिनं उलि मखनेधुंकल । अथे हे जुयाः ला खः, एल्बम पिहांवइगु नं तसकं हे म्ह्वः जुइधुंकल । थज्याःगु हे लकसया दथुइ छम्ह म्येहालामि पीदँया दिपाः कयाः संगीत ख्यलय् लिहांझाःगु दु, थःगु याकः म्यूजिक एल्बमलिसें । छगू इलय् संगीत ख्यलय् सक्रियम्ह म्येहालामि ध्रुवलाल ताम्रकार हाकनं छकः संगीत ख्यलय् लिहांझाःगु दु, थःगु याकः म्येचाः ‘धेबा’ लिसें ।
म्येचाःया नामंनिसें हे खँ न्ह्याके । म्येचाःया नां धयागु न्यनाकथं लुमनाच्वनीगु, न्यनाकथं ल्वःवनीगु कथंया जुइमाः धाइ । धेबा थुज्वःगु ल्वःवंगु खँग्वः छु दइ ? छगू कथंया उत्सुकता थनीगु, न्यनाकथं लुमनाच्वनीगु म्येचाःया नां धेबा बां हे लाः धायेमाः । म्येचाःया छपु म्येपाखें हे म्येचाःया नां च्वंवःगु खः । म्येचालय् मुक्कं स्वपु म्ये जक दु । अले म्ये प्राय्क्टिस यायेन्ह्याःपिं वा पिकनिक, भ्वय् आदिइ म्ये हालाः न्ह्यइपुकेन्ह्याःपिनिगु नितिं व हे स्वपुं म्येया लय्बाजं अथे धइगु म्यूजिक ट्राय्क नं तयातःगु दु । स्वपु मध्ये छपु म्ये जनकवि दुर्गालाल श्रेष्ठं च्वयादीगु दु सा छपु राजेशमान सिंह व मेगु अशोक श्रेष्ठं च्वयादीगु दु । लय्पाखे छपु म्येय् लोकगायक रत्न बेहोसी व निपु म्येय् सुमन कपालीया लय् दु । स्वपुं म्येय् भाजु ध्रुवलाल ताम्रकारं हालादीगु दु । छपु ज्वःम्येय् रीता महर्जनं नं ध्रुवलाललिसे म्ये हालादीगु दु । म्येचाःया पिकाकः ताम्रकार समाज खः ।
म्येचालय् मुक्कं स्वपु म्ये दु । न्हापांगु म्ये टाइटल म्ये ‘धेबा’ हे जुल । थुगु म्ये जनकवि दुर्गालाल श्रेष्ठं च्वयादीगु दु । दुर्गालाल श्रेष्ठया च्वसा धयाकथं म्येग्वः बांलाः धकाः कनाच्वने ला माली हे मखुत । लसय् हनेगु ज्या रत्न बेहोसीं यानादीगु दु । लय्चिनामि रत्न बेहोसीं धयादीकथं वय्कलं थुगु म्ये २५दँ न्ह्यः हे लय् तयागु हं । तर म्ये नीन्यादँ न्ह्यःया ला छु, नीन्यान्हु न्ह्यःयागु तकं धायेथाकु । थौंयागु हे म्ये थें च्वं । हरेक ईयात ल्वःगु म्येया म्येग्वलं मनूया प्रकृती वा स्वभावयात कनाच्वंगु । मनूतय् धेबाप्रतिया मोह क्यनाच्वंगु दु । धेबा धयागु छुं हे मखु नं धयाच्वनी, तर व हे मनू धेबाया हे ल्यू ल्यू ब्वाँय् जुजुं थःगु जीवन फुका नं च्वनी । व हे कथंया भाव म्येय् लुयावइ । ‘न्ह्याक्व दःसा मगाःगु धेबा गजाःगु, चासुम्वःलिसे चासुइगु चासुकै थजाःगु’ म्येया म्येग्वः ला अतिकं बांलाःगु हे जुल, लय् नं म्येग्वःयात ल्वय्क तसकं बांलाक तयादीगु दु रत्न बेहोसीं । थुगु म्येया बाजं ग्वसाः ग्वयादीम्ह लोकंव्हाःम्ह संगीतकार लिसें म्यूजिक एरेन्जर जुगल डंगोल खः । म्ये न्यने धात्थें हे न्ह्यइपु लिसें यइपु ।
स्वपु म्ये स्वंगू हे कथंया दु । निपुगु म्ये ज्वःम्ये दु । ‘न्ह्यलय् ज्वलय् न्ह्याबलें’ म्येय् ध्रुवलाल ताम्रकारलिसे मय्जु रीता महर्जनं म्ये हालादीगु दु । न्ह्यलय् ज्वलय् म्येया म्येग्वः लोकंव्हाःम्ह लय्चिनामि, म्ये च्वमि लिसें संकिपा निर्देशक राजेशमान सिंहया दुसा लोकव्हाःम्ह म्येहालामि, लय्चिनामि सुमन कपालीं लसय् हनाः म्यूजिक अरेंज यानादीगु दु । थुगु म्येया म्यूजिक भिडियो नं दयेकेधुंकूगु दु । म्यूजिक भिडियोलय् थौंकन्हय्या लोकंव्हाःम्ह मोडल आराध्यालक्ष्मी खड्गीया लिसें नेपाःया संकिपा ख्यःया प्रतिष्ठित हिरो धिरेन शाक्यया अभिनय स्वयेफइ । थुगु म्ये थौंकन्हय् टेलिभिजनया धकिमय् नं लोकंव्हानाच्वंगु दुसा यूट्युबय् नं थुगु म्येया भ्यूज १०द्वः पुलेधुंकल । म्येचाःया स्वपुगु म्ये ‘हिसि दुम्ह मैंचा’ छपु डान्सिङ नम्बर खः । दबुलिइ प्याखं हुलेत थुगु म्ये तसकं ज्यू । ‘हिसि दुम्ह तुयू मैंचा’ म्ये च्वयादीम्ह अशोक श्रेष्ठ खः । थुगु म्येयात नं सुमन कपालीं हे लसय् हनाः म्यूजिक अरेंज यानादीगु दु ।
समग्रय् खँ ल्हायेबलय् म्येचाःया म्येत बांलाः हे धायेमाः । पीदँतक्क दिपाः कायेधुंकूगु खःसां म्येहालामि ध्रुवलालया म्ये हालेगु पहः धाःसा दिपाः कयाच्वंगु खनेमदु । वय्कलं रियाज निरन्तर याना हे च्वनादीगु दुगु खनेदु । वय्कःया सः नं बांलाः व म्ये हालेगु पहः नं यइपुसेच्वं । खतुं अय्लाः लू वःम्ह भम्चिया ग्वालिया खँ थें जुइफु । तर वय्कलं थःगु टोन छगू भिंकेगु कुतः यानादिल धाःसा लुँ नस्वाःगु थें जुइ । वय्कःया उच्चारणय् टालब्य सः आपाः तायेदु । अथे धइगु वय्कलं म्ये हालीबलय् लुमन्टि वल ठ्व नुगलय् जूगु तायेदु । दन्त्य उच्चारण यायेगु यानादिल धाःसा तसकं बांलाइ ।
म्येचालय् स्वपु जक म्ये दुगु भचा मगाः ला धइथें ला जू । तर बजार व थौंकन्हय्या परिस्थितीया ल्याखं थुलि नं बांलाः धायेमाः । आपाःसिया थौंकन्हय् म्येचाः न्यानाः सिडि प्लेयरय् हायेकाः न्यनेगु चलन हे मदय्धुंकल । स्मार्ट फोनय् न्यनेगु, व हे स्मार्ट फोनं मेगु स्मार्ट फोनय् कपि यायेगु चलन थौंकन्हय्या । यूट्युब लगायतया सामाजिक संजालय् न्यनेगु जुइधुंकल । अज्याःगु अवस्थाय् म्येचाः पिथनेगु चलन हे मदय्धुंकूगुलिं न्हापा थें च्यापु झिपु हे म्ये तयाः म्येचाः पिथनेमाः धइगु बिचाः नं आः त्वःतेमाः । थौंकन्हय् ला छपु जक म्ये तयाः नं म्येचाः पिथनाच्वंगु अवस्थाय् स्वपु म्ये दुगु नं गाः धाये हे माः ।
छचाः म्येचाः पिथनेत तसकं थाकु । रचनाकारं च्वइ, लय्चिनामिं लय् तइ उकी म्यूजिक अरेंज यायेमाल । म्येहालामिं हालाः रेकर्डिष्टं रेकर्डिङ यायेमाल, वयां लिपा मिक्सिङ । म्येचाःया माःगु म्ये दक्वं खातकि हाकनं माष्टरिंग, सिडि दयेकेगु, द्यवः छापे यायेगु, पाय्किङ यायेगु । थुलिमछि ज्या सिधलकि बल्ल छचाः म्येचाः अथवा सिडि तयार जुइ । अझ उकिया विमोचन ज्याझ्वः ला अनिवार्य थें हे जुइधुंकल । उकी ब्वनापौ इनेगु, ज्याझ्वःया थीथी व्यवस्थापन आदि । हाकनं ल्यं दत बजाः ग्वसाः । छम्ह पिकाकःया थुलिमछि दुःख धुंकाः झीगु ल्हातय् याउँक छचाः म्येचाः लाःवइ । झीसं धाःसा याउँक छगः फोनं मेगु फोनं कपी यानाः न्यनाच्वनी । झीसं म्ये न्यनाः, म्ये लोकंव्हानाः जकं मगाः । उलिमछि दुःख सियाः छम्ह पिकाकलं म्येचाः पिथनी । झीसं सछि सत्या पुलाः न्यानाब्यूसा गाः । स्मार्ट फोनय् हे म्ये न्यनेगु जूसां सिडिचाः न्यानाः उकिं फोनय् कपि यानाः न्यनेगु यायेनु । सितिकं कपि यानाः न्यनाः कलाकारयात कृतियात स्यायेगु ज्या जूवनी । उज्वःगु ज्यायात निरुत्साहित यायेनु ।
बिराजकाजी राजोपाध्याय
