न्ह्यःखँ
प्याखँया नां पिदंसां निसें हे थुकीया नांयात कयाः छगू विवाद उत्पन्न जूगु खः कि निलः धैगु चिप जुइमखु । झीगु संस्कारय् निलः हाचांगाइ उकिं हाचांगाःगु निलः जुल धाःसा हाकनं लः कयाः हइ । तर चिपगु निलः धैगु झीगु समाजया मूल्य कथं मिले मजू । प्याखँया निर्देशक योवन शाक्यं धाःसा प्याखँया बाखं कथं थुगु नां पाय्छी जु धकाः इलय् ब्यलय् न्ववायेगु यानाच्वं । ताः ई लिपा हे योवन शाक्यं छगू शर्ट फिल्म झीगु न्ह्योने न्ह्यब्वःगु दु । केशरमान ताम्राकारं थनिं ४० दँ न्ह्यः नेपालभाषा साहित्य सम्मेलनय् न्हाप सिरपा त्याकेत ताःलाःगु बाखंया लिधंसाय् थुगु प्याखँ दयेकुगु खः ।
थनिं ४० दँ न्ह्यः च्वयातःगु बाखंया लिधंसाय् निर्माण यानातःगु थुगु प्याखँ खः । प्याखनय् नं थनिं ४० वर्ष न्ह्यःयागु हे परिवेश क्यनातःगु दु । छगू पारिवारीक व उगु इया समाजयात चित्रण यानातःगु प्याखनय् उगु ईया समाजया मूल्य व मान्यता न्ह्यब्वयातःगु दु । छम्ह भाःत मदुम्ह मिसाया जीवन गथे जुइ धकाः प्याखनय् क्यनातःगु दुसा प्याखनय् समाजय् ह्यूपाः हयेमाः धैगु खँ हे थुगु चिहा प्याखँया मू थिम् खः ।
चिपगु निलः बाखं
नामं हे धयाच्वंगु दु की थुकी छुं कथंया विरोधाभाष दु । निलः गुकियात पवित्र वा नीगु लः धकाः धाइ । चिप अर्थात शुद्ध मजूगु अशुद्ध । अशुद्ध जुलकि निलः हे जुइ मखु । निलः जुलकी अशुद्ध हे जुइ मखु । थज्योगु हे अवधारणा थुगु चिहाः संकिपाय् बियातःगु दु । छम्ह मिसाया भाःत मन्त धायेवं हे व अशुद्ध जुल धैगु आशय् झीगु समाजया दु उगु इलय् । तर नं सुं छम्ह मिसाया भाःत मन्त धायेवं हे व गथे अशुद्ध जुइ, वं थःगु जीवन हाकनं न्ह्याके माः वा न्ह्याके फइ धैगु सन्देश चिपगु निलः संकिपां बियाःच्वंगु दु । तर छम्ह मिसां समाजया थुगु मूल्य व मान्यतायात हाथ्याः बिइगु अःपु मजू । आपलं हे अज्योगु तत्व थ्व समाजय् दु गुकिं न्हूगु जीवन हनेत छम्ह भाःत मदुम्ह मिसायात पंगः थनाच्वनिं । व पंगः फुक्कं हे पार यानां वने फइ कि मफइ धैगु खँ प्याखनय् न्ह्यब्वयातःगु दु ।
छम्ह मिसाया भाःत मदयेवं हे दकलय् न्हापा ला वैगु छेँय् हे अपमान व तिरस्कारया माहौल ब्वलनिं । अनंलि समाजय् अनेतने खँ ल्हाइपिं दइ । अझ भाःत मदुम्ह मिसाया नच्चाम्ह मचा दुसाला व मचां छुं जुयाच्वन धैगु खँ वैगु बालमस्तिस्कं थुइके तकं फइ मखु । थज्योगु परिवेशय् झी पुर्खापिं गथे याना म्वानाः वन जुइ धैगु बिचाः तकं यायेत थाकु । संवेदनशील बिषययात कःघानाः दयेकातःगु थुगु प्याखनं यक्व हे खँ कनेत स्वःगु दु ।
बाखं च्वमि केशरमान ताम्राकारं थज्योगु ह्यूपाःया बाखं थनिं ४० दँ न्ह्यः च्वयाः छम्ह भाःत मदुम्ह मिसां जीवन हाकनं शुरु याये ज्यु धैगु मान्यता स्थापित याःगु खः । वय्कलं थुगु बाखं मार्फत न्हाप सिरपा नं त्याकेत ताः लात । छम्ह साहित्यकारयाके दयेमाःगु खुबी थ्व हे खः । छम्ह साहित्यकारं न्ह्याब्लें समाज परिवर्तनया निंतिं च्वयेमाः । अले तिनिं साहित्यकार धकाः धाये छिनिं ।
कलाकार
थुगु प्याखनय् कलाकार कथं नेरिसा महर्जनं भाःत मदुम्ह मिसाया भुमिका म्हिताच्वंगु दु । छम्ह भाःत मदुम्ह मिसा कथं भावहीन व रंगहीन ख्वाः ब्वयेत नेरिसा ताःलाःगु दु । नेरिसाया म्ह्याय् ओसमि रंजितकारया अवोध पनं स्वकुमिपिनिगु नुगः सालिइ । छेँ च्वंम्ह माजु व क्येँभत भुमिकाय् सुनिता श्रेष्ठ व हसना महर्जनं उगु ईया समाजयात चित्रण याः। मनोज महर्जन नेरिसायात उद्धार याइम्ह पात्र कथं नायकया भुमिकाय् बांलाः । मेपिं पात्र नविन थेच्वमि, गंगा महर्जन, चिरिबाबु महर्जन व सलिना महर्जन प्याखँयात जीवन्त यायेत साथ बियाच्वंगु खनेदु ।
निर्देशनया ल्याखं योवन शाक्यं यक्व मेहनत यानातःगु खनेदु । कलाकरपिन्त थःगु चरित्र दुने चिनातःगु खने दु । छायाँकन पाखे नं विशेष मेहनत यानातःगु खनेदु । मुख्यत फ्रेमिंगय् यक्व ध्यान बियातःगु दु । तसकं हे सुन्दर व कलात्मक फ्रेमिंगया निंतिं छायाँकन याःम्ह रक्की महर्जनया कुतः स्वकुमिपिनिगु ध्यान सालाकाःगु हे दइ । प्याखनय् बिजिएम अर्थात ब्याकग्राउण्ड म्यूजिकयात नं ध्यान बियातःगु दु । यचु शाक्यया कुतः बांलाः जुसा शर्ट मुभीया निंतिं निभाः डंगोलया टाइटल टाय्क नं कर्णप्रिय जु ।
आलोचना
निर्देशक योवन शाक्यं थुगु प्याखनय् यक्व हे मेहेनत याःगु सिइ दु । तर नं यक्व मेहनत यानां प्याखँयात आर्टिस्टीक दयेकेगु कुतलय् गुलिं दृष्य नाटकीय नं खने दु । प्याखँया क्लाइमेक्सय् नायक व नायिकाया पासाया संवादय् फ्रेमिंग कलात्मक जुसां स्वभाविकता भचा म्हो जुयाः वं । थुगु प्याखँ झीगु समाज लिसे प्रत्यक्ष स्वानाच्वंगु कारण थुकी स्वभाविकता आपाः दुसा अझ नं सवाः थहाँवइगु खः ।
थुगु प्याखँया दकलय् कमजोर पक्ष हे संवाद जुयाच्वंगु दु । संवाद न्ववायेगुलिइ गुलि स्वभाविकता दयेमाःगु खः उलि खने मदु । लिसें थुकीया संवाद नं थौं सिबें ४० बर्ष न्ह्यःया संवाद थें तायेमदु । प्याखँया टाइम लाइन ४० बर्ष न्ह्यः जक धयाँ मगाः उकियात सार्थक यायेगु निंतिं संवादया भुमिका नं गहन जुइ ।
थुगु प्याखँ स्वये धुंकाः मेगु छगू विषयलय् विश्लेषण याये आवश्यक जू की चिबाखंयात प्याखँलय् हिइके तुं हे व शर्ट फिल्म जइला ? छाय्की थुगु प्याखँयात शर्ट फिल्म हे धकाः धायेथाय् मदुनि । प्याखनय् गुगु द्वन्द न्ह्यब्वयातःगु दु व चिबाखंया ल्याखँ पायेछी दु तर नं थुगु प्याखँयात चिहा प्याखँ धायेगु नितिं थुकीया क्लाइमेक्सय पु मवंनिं । नायकं समाजया न्ह्याने वा नायकया छेँय् दुने यंकी वा मयंकी धैगु स्पस्ट मजू । थ्व मेमेगु शर्तफिल्मया अमूर्त क्लाइमेक्स थें नं मखुनिं । नायक अझं ग्यानाच्वंगु दनिं की नायिकाया मचा नं दुगुलिं वैगु छेँय् नायिकायात व्याहा याःसा दुकाइ वा दुमकाइ धैगु अन्यौल तिनिं । उकिं मेगु छुं दृष्य अझं आवश्यक दनिं ।
अन्तय् थुगु प्याखँ थौं सिबें ४० वर्ष न्ह्यः हे दयेकुगु जुसां थुकीं समाजय् गज्योगु प्रभाव लाकी जुइ धैगु खँ तकं नं कल्पना याये थाकु । तर थौं ४० बर्ष लिपा थुगु बिषयलय् प्याखँ दयेकेमाःगु कारण छु जुइ धकाः नं न्ह्यसः ल्ह्वने ज्यु । छाय्धाःसा थौंया समाजय् मिस्त नं मिजं सिबें म्हो मजू । सरकारी जागीर, हाकिम लिसें ब्यवसायि जुया समाज हे न्ह्याकाच्वने धुंकल । अझ थौंया इलये मिजं लिसे ह्वनाः नये थाकु धकाः पारपाचुकेत तकं मिस्त न्ह्योने वयाच्वंगु दु । थौंया ईया बाखँयात कः मघाःसे ४० बर्ष न्ह्यःया बाखँ सिबें थौंया समाजय् यक्व हे ह्यूपाः वये धुंकल ।
लिखँ
योवन शाक्य थ्व सिबें न्ह्यः नं ध्वः छध्वः रेखाया नांया शर्ट मूभी दयेके धुंकल । उकिया बिषय वस्तु नं भाःत मदुम्ह मिसाया हे बाखं खः । योवन शाक्यंयात छगू हे बिषयलय् निगू निगू शर्ट फिल्म दयेकुगु छगू संयोगया रूपय् जक कायेगु खः या थज्योगु हे बिषयबस्तु प्रति आकर्षण दुगु धकाः तायेकेगु खः?
![]()