न्ह्यः खँ
नेवाः लोकम्येयात दसु बियाः परिभाषित यायेगु खःसा हेरामाया मैं बोलया पिदंगु न्हूगु म्ये तसकं हे पाय्छी दसू खः । छाय्की थुगु हे लसय् मेमेगु म्ये नं यक्वं हे लोकंह्वाःगु दु । हेरामाया मैं बोलया थुगु म्ये छगू लोकलसय् हालातःगु खःसा थुगु म्ये थैब (लोक–स्थान)या म्ये खः । ऐतिहासिक बस्ति थैबय् भिन्द्यः पुचः यलं (लोक–मनू) हालाच्वंगु थुगु म्ये थनिं २०० निसें ३०० (लोक–ई) पुलांगु म्ये खः धकाः म्येया संकलक राजकुमार श्रेष्ठं धाःगु दु । थुगु हे लोक लसय् छुं ई न्ह्यः हे जक सालुगु गाःचा बोलया म्ये (लोक–खोकना) पाखें नं पिदगुं खः । तर सालुगु गाचा व हेरामाया मैंया शब्दय् अन्तर दुसा संगीत संयोजनय् नं अन्तर दु तर नितां हे लय् धाःसा ज्वः लाः व ।
हेरामाया मैंचा म्ये
लोकलसय् आधारित हेरामाया मैचा म्येया खँग्व नं लोकम्ये कथं हे नालातःगु दु । तर म्येया संकलक राजकुमार श्रेष्ठया कथं दाफा थाना बय् धुनय् म्ये पुयाः वइगु यानाच्वंगु खःसा थुगु म्येया मू खँग्वः हेरामाया मैंचा छता हे जक मूल खँग्वः ल्येनाच्वंगु दु अले म्येया मेगु खँग्वः राजकुमार श्रेष्ठया दाजु निरन्जन श्रेष्ठं नं खँग्वः तनां म्ये पु्वंकाब्यूगु खः । उकथं हे न्हापा थुगु म्येया मिसा सः हे दुगु वा मदूगु यकीन मजूगु तर आः वयाः धाःसा परिमार्जित रूप बियाः हे मिसा सः नं तइगु खँ संकलक राजकुमार श्रेष्ठया दु । थुगु म्येय् निशा देशार व किरण अमात्यया सः दुथ्यानाच्वंगु दुसा म्येया संगीत संयोजन भुपेन्द्र बज्राचार्यं यानातःगु दु । मनमोहक सः व कर्णप्रिय संगीतया कारण थुगु म्येनं लोकंह्वानाच्वंगु दु ।
भिजुअल
हेरामाया मैंचा म्येय् पल्पसा श्रेष्ठ, सुदित श्रेष्ठ, कृषा अमात्य व सुभाष बोम्जनया अभिनय् दु । रीता बलामि मेकअप आर्टिस्ट कथं दु सा थुकी लुजः सिंहया छायाँकन, सम्पादन व निर्देशन दु । नेवाः बस्ति दाप्चाया मनमोहक दृष्य सुटिंग यानातःगु थुगु भिडियोयात पारम्परिक म्ये कथं हे न्ह्यब्वयाःतःगु दु । छायाँकनया ल्याखँ थुगु म्ये स्वयेबलय् तसकं हे आनन्द वः । गनं हे मिखायात मछिं मजूगु दृष्य मदु । म्येयात छगू कथंया सफ्ट रोम्यान्टिक म्ये कथं निर्देशक लुजःसिंह न्ह्यब्वयातःगु दु ।
विश्लेष्ण
हेरामाया मैंचा बोलया थुगु म्येया ओर्जिनल म्येग्वः न्यने मदुनि । लोकधुनया आधारय् न्हूगु हे म्येग्वः तयार यानातःगु दु । थ्व हे कारणं म्येया धुन २००÷ ३०० बर्ष पुलां धकाः धाःसां २००÷ ३०० बर्ष न्ह्यःया टाइम लाइन म्येग्वलय् खने मदु । म्येग्वःया संरचना कथं नं म्ये पूवनाच्वंगु मदु । मिसा सलय् म्येया अन्तय् थनिं प्यन्हु लिपा वयेगु पक्का जुल धकाः म्ये क्वचायेकाच्वंगु दु तर म्ये लिसा कायेगु अवस्थाय् हाकनं शुरुया हे निगु लाइन हेरामाया मैंचा गन वनेगु, मस्वयाः थें पुलुपुलु छं स्वइगु व हेरामा दाजु छु धयागु म्वाः मदुगु खँल्हाना हायेकीगु धकाः क्वचायेकीगु यानातःगु दु ।
थुगु म्येया शुरुवातय् दाप्चाया मर्निंग शट् व म्ये क्वचाइबलय् द्यः खिउँयाः वनां नापं वनाच्वंगु दु । म्येया बोल कथं थुकि निम्ह पात्रया न्हापा हे नतुसुतु दुगु खनेदु । छाय्की निम्हेस्यां निम्हेसिया नां स्यु । छम्हेसिया नां हेरामाया मेम्हेसिया हेरामाः । तर म्येया स्कृनप्ले धाःसा थुकीया अखः जुयाच्वंगु दु । म्येय् निम्ह पात्र साइकल गयाः वनांच्वंगु क्यनातःगु दुसा मिसा पात्र छेँय् नं पिहांवइगु इलय् लुफिं हानां दइगु अले म्ये शुरु जुइ । थुकी छुं भचा अतःमतः खने दु । न्हापांखुशी नापलाःगु खःसा हेरामाया धकाः सःते गथे छिनिं अले हेरामाः धकाः लिसः बिइ गथे छिनिं ? उकथं हे म्येया शुरुवात सुथ व म्येया अन्त बहनी जूगु हुनिं थ्व म्येया टाइमलाइन छन्हुया खने दु । तर म्येया बोलय् वन धाःसा छन्हुं हे क्वचाइगु म्ये थें नं खने मदु । थुगु विश्लेष्ण छखें आलोचनात्मक थें खने दुसां थुकि म्हीताच्वंपिं कलाकारपिनिगु अभिनयं थज्यागु छुं खँय् ध्यान छ्वइ मखु । निर्देशक एवं सिनेमेटोग्राफर लुजःसिंहया मेहनत थुकी थुलि खने दु की म्येया हरेक बिटय् कलकारया अभिनय्लय् जक हे मिखा वनां च्वं । वास्तवय् थुगु म्ये छगू भिजुअल ट्रिट खः ।
आलोचना
हेरामाया दाजु म्येयया निम्ह कलाकारपिं पल्पसा श्रेष्ठ व कृषा अमात्य गुम्ह मुख्य कलाकार धकाः सिइकेत छुं ई अलमल जुइगु खनेदु । थुकी छम्ह मुख्य व मेम्ह सहायक कलाकार जुइमाःगु तर भिज्ुअल स्वस्वं वन धाःसा सहायक कलाकार आपाः लाइमलाइटय् वयाच्वंगु थें ताइ । थुकी निर्देशक लुजःसिंहं मु कलाकारयात गुगु कथं न्ह्यब्वयेगु व सहायक कलाकारयात गुगु कथं न्ह्यब्वयेगु धकाः ध्यान बिइमाःगु खनेदु ।
उकथं हे दाप्चा शहर कल्चरल व हेरिटेज कथं गुलि मनोरम खने दु व हे कथं म्यूजिक भिडियोलय् जीवन्त लकस क्यने कथं नेवाः बस्तिइ नेवाः समाज क्यनातःगु खने मदु। लोकेशन मन मोहक जुल तर सुं हे मदुगु बस्ती थें च्वंक नेवाः समाजया झलक क्यनातःगु खनेमदु । थुकीं छुं भचा मचाः मगाः वा खाली खाली गां थें खनेदयाःच्वन, गुगु नेवाः बस्तिया पहिचान मखु ।
व हे कथं, थुगु म्येया मू सः बियादीम्ह किरण अमात्यया बाज्यः वने धुंकुगु सः जुगुलिं नच्चा खनेदुम्ह सुदित श्रेष्ठयात भतिचा ज्वः मलाःगु थें नं तायाच्वंगु दु ।
लिखँ
नेपालभाषाया थुगु म्ये वास्तवय् धायेगु खःसा झी नेवाःतय्गु हे जीवन्त सम्पदा खः । थुगु म्येया माध्यमं यक्व हे खँ झीसं वाः चायेके फुकी झीसं झीगु जीवन्त संस्कृतियात गुगु कथं न्ह्याकाः हयाच्वनाःगु दु । २००÷३०० दँ न्ह्यःया म्येया लोक लय्यात आधार दयेका थौं हाकनं म्वाकाच्वंगु दु । सम्भवतः नेवाः सभ्यता धैगु हे शायद थथे हे यानां न्ह्यानाच्वंगु खइ । छुं च्वका लुयाःवःगु च्वयात हाकनं हे म्वाकेगु कुतलं हे झीगु अस्तित्व ल्यनाच्वंगु खयेमाः । हेरामाया मैचा बोलया थुगु म्येय् हे नेवाः सभ्यता सुलाच्वंगु दु अले थुगु भिजुअलं यक्व हे जीवन्तता नेवाः सभ्यताय् न्ह्यब्वयाःच्वंगु दु ।
