सामाजिक संजाल योमरिं जायाच्वंगु दु । योमरि पुन्हिं दँय्दसं हे न्याकाच्वंगु खःसां थुगुसीया योमरि पुन्हिं धाःसा सामाजिक संजालय् विशेष गतिविधि न्ह्यानाच्वंगु दु । थुकीया कारण बस छगू हे खः कि वंगु दँ निसें स्कुल स्कुलय् स्थानीय विषय अध्यापन जूगु दु । येँ महानगरपालिकां लागूयाःगु स्थानीय पाठ्यक्रमय् दुथ्यानाच्वंगु छगू पाठ खः योमरि । स्कुल स्कुलय् योमरि दयेकेगु थुगु दँय् व्यवहारिक कक्षा हे न्ह्यानाः थुकिं नेवाः संस्कृतिइ न्हूगु आयाम ब्वलंकूगु दु ।
छगू सामान्य बिषय थें च्वंसां योमरिया गतिशीलता गुलि दु धयागु अनुमान यायेफइगु स्थीति बुलुहुँ ब्वलंगु दु । सामाजिक संजालय् छगः योमरिया विषयलं येँ देयया संस्कृति व सम्पदायात न्हूगु आयाम ब्यूगु दु । योमरि धैगु गथे च्वनि धकाः किपाः जक मखु आः चित्र जक च्वयेगु मखुसे योमरि हे दयेकेगु अले सवाः कयाः नयेगु तकं नं ज्याझ्वः स्थानीय स्कुलय लिसें थी थी नीजि स्कुलय् नं जुयाच्वंगु दु । अले थुकीया श्रेय झीसं येँ महानगरपालिकायात बिइ हे माः ,येँ देय् म्हसीके थें जाःगु पाठ्यक्रमं यानां थौं येँया स्कुल योमरिमय जुयाच्वंगु दु ।
योमरि स्वनिगःया सांस्कृतिक सम्पदा खः । योमरि येँ देय्या संस्कार खः । पुस्तौं पुस्ता हिलावनिं तर योमरि ल्यनाच्वनिं । योमरि छि झी मदुसां दइ उकिं गुलिंसित तायेफुकि झीसं योमरियात म्वाकातइगु खः तर वास्तवय् योमरिंयाना झी म्वानाच्वनागु खः । नेवाःतय् संस्कारय् मौसम हिलावनेगु इलय् विशेष नसा ज्वलं नयेगु याः गुगु आः छगू संस्कृति हे जुयाच्वंगु दु । थिंलाया ई चिकुलाया ई खः । मौसम हिलेगु ई जूगु कारण झीगु म्हयात माःगु हिलासुया निंतिं वा म्हया तापमान अप्वयेकेगु वा शरीरयात माःगु शक्ति परिपूर्तियायेगु निंतिं योमरिया पौष्तिक तत्व आवश्यक जु । सर्वसुलभ जूगु तत्वं हे माःगु परिपूर्ति यायेगुलिं हे संस्कारया विकास जुइ ।
कोर्षय् दुथ्याःगु योमरि पाठया गतिशिलतां स्कुल स्कुलय् योमरि दयेका नयेगु छगू संस्कारया विकास जुइगु खँय् शंकायाये थाय् मदु । थ्व लिसें हे योमरिया त्यःछिं त्यः हाला योमरि फ्वं वनेगु झीगु परम्परा नं हाकनं जीवन्त जुयावइगु लँपु चाःगु दु । छुं नं संस्कारय् सम्बृद्धिया चिं धैगु हे गीत संगीत नं जुयाः हे च्वनिं । छगू नखःया निंतिं म्ये हे हालेगु संस्कारं झीगु संस्कृति गुलि तःजि धकाः क्यनाच्वनिं ।
स्कुल स्कुलय् योमरि पुन्हिं न्यायेकेगु श्रेय् स्कुलय् स्थानीय विषयकथं नेपालभाषा विषय आखः ब्वंकाच्वंपिं कार्यरत प्रशिक्षण साहयकपिंत बिइ हे माः । योमरि पुन्हिया तयारीया निंतिं प्रशिक्षण सहायक (नेपालभाषा स्येनामि)पिंसं यक्व हे मेहनत यानाच्वंगु दु । विशेष योमरि पुन्हि हनेगु निंतिं निर्धारित स्कुलया ई सिबें न्हापां वा लिबाक्क च्वना योमरि दयेका मस्तय्त नकाच्वंगु जक मखुसे मस्तय्त योमरि दयेकेगु नं स्यनाच्वंगु दु । अझ योमरि फ्वंवनेत हालेगु म्ये दक्वं हे मस्तय्त कण्ठ याकातःगु दु । मस्त नं म्ये हाला योमरि नये दुगु इलय् गब्लें सवाः मकाःगु मरि नये खँपिनिगु ल्याः अप्वःया च्वंगु दु । तर थुगु मरि साःगु जक मखुसे थःगु शारिरीक विकासय् नं उतिकं हे ज्या यानाच्वनीगु खँ मस्तय्सं धाःसा थुइ मखुनी ।
योमरि सकसितं हे ‘यःगु मरि’ जुयाः थुकिया नां व संस्कृतियात नं सार्थकता बियाच्वंगु दु ।
