येँयाः पुन्हि शासकया नखः खः । शासकयात गज्योगु लकस प्रतिकुल जुइ व हे कथं हिइका यंकाच्वंगु ऐतिहासिक प्रमाण झीगु न्ह्योने दु । तर नं झीसं थुकी गुब्लें राजनीति मखं । संस्कृति प्रेमया चश्मां भुनातइगु कारण झीसं येँयाः लिसे स्वनाच्वंगु हरेक खँ संस्कृति जक हे खं । दसूया रूपय् स्वयेगु खःसा येँयाःबलय् जुजु जयप्रकाश मल्लं थःगु राज्य ल्यंकेगु निंतिं शाक्य कुलया मचायात कुमारीद्यः दयेकाः रथयात्रा शुरुयात । गुकीं जयप्रकाश मल्लया राज्य १०दँ तक्क तन्के जुल । प्रताप सिंह शाहलं ख्वपय् बिस्का जात्राबलय् यःसिँ थनी थें येँ नं यःसिँ थन । ‘नानिचा याः’ राणाकालय् थप जूगु दिंन खः । शासकया राजनीतिइ येँयाःपुन्हि भ्यलय् पुनाच्वंगु दु ।
येँयाः पुन्हिया थी थी नांमय् नं राजनीति जुयाः च्वं । जनभावनायात चोट लाइगु कथंया थी थी अभिव्यक्ति राज्यसत्तां बियाच्वं । गुब्लें कुमारी माजुया चयनं बाल अधिकार हनन यात धकाः वक्तब्य बिइ सा गब्लें सरकारं बियाच्वंगु अनुदान क्वपालाः जनतां याःगु विद्रोहया साक्षी झी सकलें हे दु । येँयाः नखः तसकं हे संवदेनशील नखः धकाः राज्यं स्यू । राज्यया इन्ट्रस्ट येँयाः पुन्हिंबलय् दु ।
विश्वय् वयाच्वंगु ह्यूपाःकथं नारी व पुरुष बराबर धयागु मान्यताय् आः येँया पुन्हिंबलय् नं खनेदयेकः वयाच्वंगु दु । पारम्परिक मूल्य व मान्यतायात हाथ्याः बिइगु ज्याखँय् नेवाः समाज सदां हे न्ह्योने दु धयागु दसू झीगु हे जात्रा व संस्कृतिं नं क्यनाच्वं । मिसातय्सं रथ सालेगु निसेंं हाथुद्यःया प्रसाद हाःथु त्वनेगु तकं नं थौं खुल्ला एवं बन्देजविहीन जुइधुंकुगु दु । थुकींयानां नेवाः समाजय् वयाच्वंगु ह्यूपाःयात अझ विश्लेष्णात्मक रूपं स्वयेगु आवश्यक जु ।
सुयां ययेमाः वा मयेमाः येँयाः पुन्हि नखः धयागु अनौपचारीक रूपं आः मेगु छगू कवःया नखः जुइ धुंकल । दी प्याखँ, लाखे, पुलुकिसि, सवःभकु आदी इत्यादी थें थुगु पुचलय् आः फोटोग्राफरनं दुथ्यानाच्वंगु दु । येँयाः पुन्हि खुन्हु छन्हु मिसातय्त हाथु हायेकुगु किपाः गुलि व्यापक जुइगु याः शायद उलि व्यापकरूपं इन्द्रजात्राया मेमेगु किपाः व्यापक जुइगु मयाः । थ्व हे कारण आः वइगु दिनय् इन्द्रजात्राया मेगु रूप गथे जुइ धयागु खँय् अनिश्चितता दु । छपाः पुलांगु किपाः स्वयाः समय्बजि द्वं द्वं खनेवं हे थौं हरेक त्वाः त्वालय् समय बजि द्वं ब्वयेगु प्रचलन वये धुंकूगु दु थें येँयाः पुन्हि वलकी हे आः मिसातय्सं नं हाथु द्यःया म्हुतुं पिहांवयाच्वंगु, त्वनाच्वंगु स्वच्छन्द किपाः भाइरल जुइगु जात्राया रूपय् वनीगु खँय् नं झीसं वाःचायेके माः । सुरा व सुन्दरीया न्ह्याब्लें लोकंह्वाइगु विषय वस्तु खः ।
