छुं नं भौतिक संरचना १०० दँ पुलां जुल धाःसा उकियात सम्पदा धकाः परिभाषित याइ । थ्व हे कारण १०० दँ सिबें पुलांगु देगः, दिगी छेँ, स्तभ्म इत्यादि झीगु मौलिक संरचना सम्पदा कथं नालातःगु दु । तर थ्व बाहेक नं अनेकौं अज्योगु भौतिक एवं अभौतिक सम्पदा त दु गुगु झीसं न्हिंया न्हिथं खनाच्वंसां उकिया महत्व छु दु धकाः झीसं सियाच्वनिं मखु ।
छुं ई न्ह्यः निसें सामाजिक संजालय् यतखा बाहाया तोरं व तुनाःसिंया विषयलय् छुं छुं खँ चर्चाया बिषय जुयाच्वंगु दु । थ्यं मथ्यं च्यागूगु वा गुंगूगु शदी पाखेरया थुगु कलाकृति धयातःगु दुसां थुगु सम्पदा, थ्यं मथ्यं १००० वर्ष पुलां जुयाःनं थुकीया संरक्षणपाखें च्यूता मवनाच्वंगु खने दु। काष्ठकला नेपाःया अतिकं हे महत्वपूर्ण एवं मौलिक कला खः। थन सिंया संरचनाया अदभूत नमूनात खंके फइ । दकलय् अदभूत नमूनाला काष्ठमण्डप हे खःसा थनया यक्व धयाथे पुलांगु संरचना एवं सम्पदाय् सिंया छ्यलाबुला जुया हे च्वं । सिंया उच्च प्रयोग यानां स्वनिगःया निर्माण जुयाच्वंगु खःसां थौंया इलय् धाःसा सिंया संरचना सिबें मेमेगु सामाग्रीया संरचना आपा दयावयेधुंकुगु दु । तर नं थनया मौलिक संरचना धाःसा ल्यनाच्वंगु दनि गुगू ल्यंकातयेत अझं हे हाथ्याः दनिं। थज्योगु हे हाथ्या कःधानाच्वंगु धैगु काष्ठकलाया अद्वितीय नमूना खः गुगु यतखा बाहाया द्यःछेँ खः ।
स्वनिगःया अधिकांश थज्यागु द्यःछेँ, चपाः छेँ एवं गुथि छेँ अझं थज्यागु पुलांगु काष्ठकलाया नमूना दनिं । तर सिंया संरचना धाःसा उचित संरक्षण मदयाः थौं स्वनिगः व झीगु अमूल्य सम्पदा नष्ट जुयाच्वंगु दु । थुज्वःगु १००० दँ पुलांगु सम्पदा ला झीसं स्वयेत तकं द्येबा पुलेगु यायेमाःगुयात उचित संरक्षण यायेमफूगु खँय् वाः चायेके माः । थुगु तोरंया ल्युनं यंकाः तःगु तार व मतया तार तयाः सिं नकिं तानां मत छप्वाः च्याकातइगु झीगु संस्कार आः ब्वलनाच्वंगु दु । उकिं थुगु खँ वाः चायेका गथेयाना थज्योगु सम्पदा ल्यंकेगु धयागु खँय् बिचाः याये माः ।
स्वनिगलय् थुकथंया काष्ठकलाया नमूना ल्यनाच्वंगुया मूकारण धयागु हे गुथि ब्यवस्थाया कारणं खः । गुथिया कारण हे थज्यागु छेँ संरक्षित जुयाच्वंगु खः । तर थौं गुथिया स्थीति नं उली क्वातुसे मच्वंगुलिं थज्योगु सम्पदायात संरक्षण यायेगु खँय् झीगु च्यूता नं म्हो जुयाच्वंगु दु । थज्योगु तोरं व तुनासिं जक अध्ययन यायेगु खःसां नं उगु ईया इतिहास व समाजया अध्ययन यायेफइगु स्थीति दु । उकिं स्वनिगःया इतिहासयात क्वात्तुक्क अध्ययन यायेगु निंतिं थज्यागु कलाकृतिया संरक्षण आवश्यकता दु ।
