न्ह्यः खँ
नेपालभाषा संगीतख्यलय् इलय्ब्यलय् न्हू न्हूगु संगीत व न्हू न्हूगु पहयाः म्यें तरंगीत यायेगु याः । म्येया मौलिकताया कारण नेवाः म्ये नं भाइरल जुइगु प्रचलनया शुरुवात जुयाच्वंगु दु । भाइरलया अर्थ थुगुकथं नं नालेमाः कि नेवाः म्येया लोकप्रियता आः नेवाःतय् दथुइ जक मखुसे गैर नेवाःतय्सं नं नेवाः संगीतय् अभिरुचि अप्वयेकाच्वंगु दु । थज्योगु हे छपू म्ये खः कुमाः सागरया ओ चम्पा । ओ चम्पा सामाजिक संजालय् वंगु खुला न्ह्यः निसें हे लोकंह्वानाच्वंगु म्ये खःसा थुगु हे म्येया भिडियो नं आः पिदंगु दु । भिडियोलय् छगू मौलिक नेवाः बाखँ न्ह्यब्वयातःगु कारणं थुगु म्ये झन हे लोकंह्वाःनाच्वंगु दु ।
ओ चम्पा
ओ चम्पा म्ये कुमाः सागरया युट्युबय् अपलोड जुयाच्वंगु म्ये खः । थुगु म्ये म्हो इलय् हे लोकंह्वायेत ताः लाःगु दु । थुगु भिडियोलय् स्नेहा शाक्य व पुजल बज्राचार्यया अभिनय दु । भिडियोस लाखेया चरित्र नं न्ह्यब्वयातःगु दु गुगु भुमिका मनोज प्रजापतिं म्हिताच्वंगु दु । भिडियोया निर्देशन रोबिन शर्मां यानातःगु दु सा विकेश प्रजापतिं छायाँकन यानातःगु दु ।
म्येया भिजुअलय् छम्ह बाज्यःम्ह मनू भजनय् वनां च्वंनिगु इलय् छम्ह अतिकं बांलाःम्ह मिसाया मोहनी रूप खनां ल्यू ल्यू वनिं। ल्यू ल्यू ववं उम्ह मिसां व बाज्यःम्ह मनूयात छेँय् ब्वनायंकी तर छेँय् थ्यने वं उम्ह मिसाया रूप न्हाय्कनय् खनीगु इलय् उम्ह मिसाया रूप धाःसा लाखे जुयाच्वनिं । अले बाज्यःम्ह मिजं अनं ग्यानाः बिस्युं वइ । उम्ह लाखे नं हाकनं ल्यू वइ । बाज्यःम्ह मिजं भजन हालाःच्वंथाय् वयाः द्यःया स्तुति याइ । स्तुति यायां ब्रम्हायणी द्यःया दर्शन जुयाः व धन्य जुइ ।
ओ चम्पा कुमाः सागरं हालातःगु म्ये खः। कुमाःया सलय् छगू न्हूगु सवाः दु अले सःया टेक्सचर रक भोकल कथं दु । नेवाः म्येय् थुकथंया समिश्रण तसकं हे म्हो जक ताये दु । शायद थ्व हे कारणं नं थुगु म्ये यक्व हे लोकंह्वानाच्वंगु खइ ।
म्येया विश्लेषण
ओ चम्पा म्ये, लिरिकल लिसें परर्फोमिंग भिडियो दयेके धुंकाः भिडियो निर्माण जुयाच्वंगु खः । उकिं थुगु म्येया विषयलय् भिडियोखं गुलि न्याय यानाच्वंगु दु धकाः विश्लेषण यायेगु नं आवश्यक जु । ओ चम्पा म्ये छपू रोम्यान्टिक व मतिनाया म्ये खः । शुरुया म्येय् थुगु म्येया लिपांगु ब्वया भजन दुथ्यानाच्वंगु मदु । तर न्हूगु भिडियोलय् धाःसा भजन नं स्वानां छगू कथंया फ्युजन सवाः बियाच्वंगु दु । न्हापा हे लिरिकल पिदनाच्वंगु छगू पाश्चात्य शैलीया म्ये खःसा न्हूगु म्येय् रागया आधार कयाः न्ह्याकातःगु दु । थुकींयानां थुगु म्येया सवालय् विशुद्ध नेवाः पह हयाच्वंगु दु । खुला न्ह्यः हे पिदंगु लिरिकल भिडियोलय् छुं कथंया टाइमलाइन सिइ मदु । मात्र चम्पा नांयाःम्ह छम्ह मिसायात हेयेके कथं म्ये हालाच्वंगु खने दुसा आः पिदंगु भिडियोस भजन नं स्वानातःगु कारण थुकी छुं छुं सवाः व परिस्थीति हिलाच्वंगु दु ।
न्हूगु म्ये श्री राजेन्द्र नृप धकाः हालेवं श्री राजेन्द्र जुजुया नां वयाच्वंगु दु गुकिया अर्थ थुगु म्येया काल खण्ड खनेदयाच्वंगु दु । अर्थात थुगु म्ये नेपालभाषाया इतिहासय् भक्तिकाल दुने लानाच्वंगु म्ये खः। थुगु म्येया टाइमलाइनया आधारय् ओ चम्पा म्ये नेसं ११४३ यात जुजु राजेन्द्रया पालय् अथे धैगु ओसतय् २३० वर्ष न्ह्यःया म्ये लिसें स्वाका तःगु दु ।
म्येयात लोक बाखंया सवाः बिइगु निंतिं लाखेया प्रसंग न्ह्यथनातःगु दु । छम्ह लाखे नं मिसाया रूप कयाः मिजतय्त नयेत वा स्यायेत स्वइगु व बिस्यु वनां द्यःया शरणय् भजन हालेगु क्यनातःगु दु । लाखेया सन्दर्भय् लाखेनं मिसाया रूप धारणा यात धकाः नं थुइके ज्यु सा न्ह्यब्वयातःम्ह लाखे मखु लसिं खः धकाः नं न्ह्यब्वये पाय्छि जू ।
लसिंया सन्दर्भ नालेगु खःसा चैनपूर, संखुवा सभाय् गुंपुन्हिया इलय् त्वतालंत्वालं हे १२/१४म्ह लसिं पिहांवइ, गुपिन्त कृष्ण वयाः स्याइगु लोकप्याखं नं क्यनी । अले लाखे व लसिंया म्हसीका धैगु हे लसिंया सँ ह्याउँसे च्वनिमखु धैगु स्थानीयपिनिगु धापू दु । लोक बाखनय्नं झीसं लाखे लसिंनं रूप हिलेफु धकाः न्यनातइगु जुयाः थुगु भिडियो तसकं हे आकर्षक व न्ह्यइपु ताः ।
अभिनय व निर्देशन
पुजल बज्राचार्य छम्ह तसकं हे लोकंह्वाम्ह कलाकार खः । सामाजिक संजालय् पुजलया युट्युब भिडियो लोकंह्वाः । पुजलं म्हितिगु ग्वाज्यःचा क्यारेक्टर युट्युबय् तसकं लोकंह्वाः । पुजल खन कि हे छम्ह ख्यालि कलाकारया लसि वयाः च्वं । थुगु भिडियोलय् नं शुरुया इलय् पुजल छम्ह ख्यालि कलाकारया हाउभाउलय् दु । तर भिडियोया लिपांगु ब्वय् पुजलया अभिनयया क्षमता ब्वयातःगु दु । नेपालभाषा ख्यलय् छम्ह स्यल्लाम्ह कलाकार कथं पुजलं थःगु म्हसीका नं न्ह्यब्वयाच्वंगु दु । उकथं हे स्नेहा शाक्य छम्ह मोहनी मिसाया रूपय् थःगु सौन्दर्यता न्ह्यब्वयेत ताः लाःगु दु । स्नेहाया मेकअप लिसें हिसिदुगु ख्वालं छम्ह मोहनी मिसा धायेत ताः लाःगु खनेदु । निर्देशक रोबिन शर्मां कलाकारपिंत नियन्त्रणय् तयाः तःगु खनेदु । कलाकारपिनिगु ओभर एक्टिंग थुकी खने मदु । बाखँयात न्ह्याकेत कलाकारपिंत सहिरूपं छ्यलातःगु खने दु ।
आलोचना
ओ चम्पा म्ये निपू म्येया मिश्रण थें तायेदु । छपू थौंकन्हेया म्ये अले मेगु दाफा म्ये । म्येयात मिश्रण वा म्याशअप म्ये थें खने दु । थ्व निपुं म्येयात भिजुअलया माध्यमं जक स्वानाच्वंगु दु । संगीतया माध्यमं कथं म्येग्वलं थुगु म्येयात स्वानाच्वंगु मदु । उकिं थुपिं निता म्ये गथे स्वानाच्वन धकाः थुइकेगु निंतिं छगू सिचुएशनया लिधंसां जक थुइके माःगु खनेदु । म्येया न्हापांगु ब्वय् छुं नं कथंया शब्दं दाफा म्ये लिसे स्वानाच्वंगु खनेमदु ।
दाफा म्येय् टाइमलाइन कथं श्री राजेन्द्र जुजुया नां वयाच्वंगु दु । थुकिया कालखण्ड (सन् १८१३–१८८१) दु । तर म्येया भिजुअल ट्रेडिशनल जुसां भिजुअलय् थौंकन्हेया लु खनेदु । लँय् पोष्टकार्ड मियाच्वंगु व टुरिष्ट सामान मियाच्वंगु लु खनेदु । थुगु म्येयात पूर्ण रूपं थौंया ई नं क्यने फूगु मदु अले सन् १८००–१९०० तकाया ई नं क्यने फयाच्वंगु मदु । छगू टाइम फ्रेमय् क्यने फूगु जुसा म्ये अझं सार्थक जुइगु खः । थनिं २००–३०० बर्ष न्ह्यःया ई टाइम फ्रेम दुगु कारण लाखे २००–३०० बर्ष न्ह्यः दु धैगु खँयात अझं पत्याः याये थाकुयाः वइ ।
मोहनी रूप हिले फुम्ह लाखेया छेँय् गुलि अपुक्क पुजल बिस्युं वइ व भचा अविश्वसनीय खनेदु । छुं भचा संघर्ष क्यंगु जुसाः भिडियो झन अझ सशक्त दयेके फइगु खः ।
लिखँ
ओ चम्पा म्ये थौंया पुस्ताया म्ये खः । नेवाः म्ये पारम्परिक जक हे जुइमाः की नेवाः म्ये आधुनिक जुइमाः धैगु न्ह्यःसःया थ्व सेल्लागु लिसः खः । थुलि क्षमता नेवाः कलाकारपिनिगु दु व क्षमता दुपिं लिसे ज्या न्ह्याकेगु सोच आः नेवाः ख्यलं यानां वने माः ।
